تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى ( در باب معاملات ) ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
نمايد . جمع وديعه ، ودائع مىباشد « 1 » . و در اصطلاح فقهاء وديعه نايب گرفتن براى حفظ ( اموال ) مىباشد . و به عبارت ديگر « الوديعة الاستنابة فى الحفظ » « 2 » . و به بيان روشنتر وديعه اين است كه شخص چيزى را به امانت نزد غير گذارد و از وى بخواهد كه آن را حفظ نمايد . و در كتاب مغنى المحتاج آرد : « فحقيقتها شرعا توكيل فى حفظ مملوك أو محترم مختص على وجه مخصوص » « 3 » يعنى وديعه توكيل غير است بر مجرد حفظ . آيا وديعه عقد است يا اذن مجرد ، بين فقهاء مورد اختلاف مىباشد « 4 » و نيز اهل لغت و فقهاء در ريشه و اصل اين كلمه اختلاف كرده‌اند . برخى آن را مأخوذ از « يدع » به معنى ترك و برخى ديگر از « ودع يدع » به معنى سكون و استقرار دانسته‌اند چون وديعه نزد مستودع رها و ترك شده و استقرار و سكون مىيابد . و بعضى نيز آن را از « دعه » به معنى راحت و آسايش دانسته‌اند بدين لحاظ كه گويى وديعه نزد مستودع در راحت مىباشد چون مورد استعمال و دستخوش تبديل نمىشود « 5 » . بالجمله از كتب لغت و فقه استفاده مىشود كه « ايداع » به معنى وديعه نهادن ( چيزى ) و نيز به معنى پذيرفتن وديعه آمده است ليكن معنى اول اشهر است . و « استيداع » دادن ( چيزى ) به كسى بعنوان وديعه است . و « مودع » به كسر دال عبارت است از مالك و يا وديعه دهنده . و « مستودع » يا « مودع » ( به فتح دال ) گيرندهء وديعه را گويند « 6 » .

وصايه

( به كسر واو و به فتح آن اسم مصدر است ) . در كتاب مصباح آرد : « وصيت
هامش
( 1 ) . تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 196 ، حدائق الناضره ج 5 ، ص 380 ، مغنى المحتاج ج 3 ، ص 79 المصباح المنير ج 2 ، ص 191 . ( 2 ) . تذكرة الفقهاء ج مذكور ، ص مذكور ، حدائق الناضره ج مذكور ، ص مذكور . ( 3 ) . مغنى المحتاج ج مذكور ، ص مذكور . ( 4 ) . حدائق الناضره ج مذكور ، ص 381 ، تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 196 . ( 5 ) . المغنى ( ابن قدامه ) ج 6 ، ص 436 ، حدائق الناضره ج مذكور ، ص 380 ، مغنى المحتاج ج 3 ، ص 79 ، المصباح المنير ج 2 ص 191 . ( 6 ) . لسان العرب ماده « ودع » ، المصباح المنير ج مذكور ، ص مذكور ، حدائق الناضره ج مذكور ، ص مذكور ، تذكرة الفقهاء ج 2 ، ص 196 .