تحت عنوان همين نام رجوع شود .
حكم ارشادى
به مبحث « امر ارشادى » رجوع شود .
حكم اقتضايى
اگر عملى داراى مصلحت بوده ، و مقتضى جعل در او وجود داشته باشد ، اما مواجه با مانع شود ، و يا شرطى را فاقد گردد ، از روى مسامحه به اين مرتبهء اقتضا حكم اقتضايى يا شأنى گويند .
حكم امضايى
امضا در لغت بهمعناى اجازه و تنفيذ است ، و در اصطلاح به شناسايى و تنفيذ عرف با عادتى از طرف شارع گفته مىشود . در مقابل حكم تأسيسى « 1 » .
حكم انشايى
اگر عملى داراى مصلحت باشد ، و مانعى هم نداشته باشد ، اما از روى مسامحه ارادهء جدى به آن تعلق نگرفته باشد ، به آن حكم انشايى گويند . مثل اوامر امتحانى .
حكم تأسيسى
تأسيس در لغت بهمعناى پى نهادن و ايجاد كردن است ، و در اصطلاح احكامى را گويند كه در عرف وجود نداشته ، و شارع آن را ابتدائا تأسيس كرده باشد « 2 » .
هامش
( 1 ) . به مبحث « حقيقت و مجاز » رجوع شود .
( 2 ) . به مبحث « حقيقت و مجاز » مراجعه شود .