مقتضى آن بلكه زشتى و زيبايى آن صددرصد اعتبارى است ، اگر داخل در عنوان حسنى باشند حسن پيدا مىكنند و اگر داخل در تحت عنوان قبحى باشند قبح پيدا مىكنند و اگر داخل در تحت هيچكدام نباشد ( نه حسن داشته باشد و نه قبح ) ، مثلا عنوان ضرب اگر « ضرب اليتيم للتاديب » باشد داخل در عنوان عدل است و اگر « ضرب اليتيم للتعدى » باشد داخل در عنوان ظلم و اگر « ضرب الجماد » باشد نه حسن دارد نه قبح به اينها حسن و قبح اعتبارى مىگويند .
حسن و قبح ذاتى
افعال اختياريه ما هركدام معنون به عنوانى است مثل عدل ، صدق و حال بعضى عناوين علت است براى حكم عقلا به حسن و قبح ، يعنى تمام الموضوع براى اين حكم و هركجا كه اين عنوان باشد عقلا بطور جزم حكم به حسن يا قبح مىكنند اين قسم از حسن و قبح ذاتى مىنامند ، و علت ذاتى ناميدنش به خاطر اين است كه اين عنوان فى نفسه و مستقلا متصف به حسن و قبح مىشود بدون اينكه داخل در تحت عنوان ديگرى باشد و خلاصه محتاج به واسطه در اتصاف نيست . مثل عدل و ظلم .
حسن و قبح عرضى
بعضى عناوين حسن و قبح هستند يعنى عنوان يك عنوانى است كه خودش فى نفسه داخل در تحت عنوان حسنى است و مقتضى حكم عقلا به حسن است ، ولى گاهى با حفظ همين عنوان داخل در تحت عنوان قبح مىشود و باعث حكم به قبح مىگردد يعنى به واسطه عروض و عوارض داخل در تحت عنوان حسن يا قبح مىگرديده است اين قسم را حسن و قبح عرضى ناميدهاند ، زيرا كه با عروض عوارض حسن و قبح هم عوض مىشود مانند عنوان صدق .