3 - نظر عبارت است از مرتّب ساختن امور ( علوم ) معلوم ، براى دست يافتن به مجهول .
4 - نظر عبارت است از به دست آوردن امرى يا ترتيب امورى براى رسيدن به مجهول .
5 - نظر عبارت از اين است كه عقل آنچه را نزد آن حاصل است ملاحظه كند تا چيزى را كه نزد او حاصل نيست تحصيل نمايد . مقصود از « عقل » در اين تعريف ، « نفس » است .
6 - نظر عبارت است از مجرّد نمودن ذهن از غفلتهايى كه مانع از حصول مطلوب هستند . اين تعريف ، نظر را امرى عدمى بيان كرده است .
7 - نظر عبارت است از توجّه دادن دقيق عقل به سوى معقولات . در اين تعريف ، نظر به عنوان امرى وجودى لحاظ شده است .
8 - نظر و فكر عبارت است از فعلى كه از نفس صادر مىشود تا مجهولات را از معلومات به دست آورد .
9 - « فخر رازى » مىگويد : نظر عبارت است از مرتّب ساختن تصديقاتى كه منجر به دستيابى به تصديقات ديگر گردد .
اين عبارتها در بيان تعريف نظر را با توضيح و نقد و نقض و ابرام ، « تهانوى » آورده است . « 1 »
مرحوم مظفر ( ره ) در تعريفى مختصر مىگويد : فكر عبارت است از حركت عقل بين معلوم و مجهول . « 2 » ايشان تفاوتى بين فكر و نظر قائل نيست .
هامش
( 1 ) - همان مدرك : 1705 به بعد .
( 2 ) - المنطق : 23 .