نجاست آب هنوز باقى است يا خير ؟ يعنى آيا مىتوانيم استصحاب نجاست را جارى كنيم يا نه ؟ براساس موضوع دليلى ، نمىتوان استصحاب بقاى نجاست جارى كرد زيرا در وهلهى اوّل به نظر عرف چنين مىرسد كه ظاهر دليل ، آب مقيّد به تغيّر است و اكنون كه تغيّر از بين رفته ، موضوع دليلى ( آب مقيّد به تغيّر ) نيز از بين رفته و چون موضوع دليلى باقى نمانده ، پس استصحاب نيز جارى نمىشود . و ليكن موضوع عرفى باقى است و بر اين اساس مىتوان بقاى نجاست را استصحاب كرد .
3 - گاهى نيز به فعل و متعلّق فعل مكلّف يا به يكى از اين دو ، « موضوع » گفته مىشود .
موضوع علم اصول
موضوع علم اصول چيست ؟
آيا موضوع علم اصول خصوص ادلّهى چهارگانه ( كتاب ، سنّت ، اجماع ، عقل ) است به اعتبار اينكه اين چهار عنوان ادلّهى استنباط احكام شرعى هستند ؟ يا اين كه موضوع علم اصول ، اين چهار دليل است بدون لحاظ قيد دليليّت ؟ و يا اينكه علم اصول نياز به موضوع خاصّى ندارد و هر موضوعى كه ما را به مقصود برساند ( استنباط حكم شرعى ) مىتواند موضوع علم اصول فقه باشد ؟ به عنوان « اصول فقه » رجوع شود .
مهمل
مهمل در علم عربى عبارت است از لفظ بدون معنى مانند « ديز » ، مقلوب « زيد » .
حرف بدون نقطه از حروف الفبا را نيز مهمل گويند . و در اصطلاح اهل حديث ، مهمل آن راوى حديثى است كه از جهت اسم يا ساير مشخصات با راوى ديگرى