المقدّمه داراى ثواب نيز هستند . وضو ، غسل و تيمم از اين قبيل هستند . اين مطلب مورد اتّفاق همهى علما قرار گرفته است . چنين مقدّماتى را « مقدّمهى عبادى » گويند .
دو اشكال بر مقدّمات عبادى وارد است :
1 - واجب غيرى واجبى توصّلى است . پس چگونه مىتواند به عنوان مقدّمهى عبادى عبادت به حساب آيد ؟
2 - بر واجب غيرى ثواب مترتّب نمىشود . پس چگونه بر طهارت سهگانه ثواب مترتّب است ؟
مرحوم مظفر ( ره ) در پاسخ اين دو اشكال مطلبى دارد كه چكيدهى آن چنين است :
اين طهارات سهگانه در اصل مستحبّ هستند . پس يك امر استحبابى نفسى به اين طهارات تعلّق گرفته است . از طرفى ، وضو شرط و مقدّمهى نماز است ، ولى اين امر مترشّح از نماز كه متوجّه وضو شده است ، وضوى به تنهايى را نمىخواهد بلكه ، وضوى به قيد عبادت را مىخواهد . پس عبادت بودن وضو ناشى از امر مترشّح از امر به نماز نيست تا اينكه اشكال عدم ترتّب ثواب بر امر غيرى پيش آيد بلكه قبل از توجّه امر غيرى به وضو ، وضو عبادت بود و داراى ثواب . و امّا اينكه گفتيم : وضو قبل از توجّه امر غيرى مستحبّ بود ، مقصود اين نيست كه با آمدن امر غيرى مبنى بر مقدّمهى نماز بودن وضو ، هنوز هم وضو به همان استحباب خود باقى مانده است ، بلكه مقصود اين است كه : عباديّت وضو ناشى از مطلوبيّت و رجحان ذاتى آن است ، و اين مطلوبيّت و رجحان ذاتى ، با آمدن امر غيرى نيز باقى
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — صفحة 171
مساهمون: مجتبى ملكى اصفهانى
ص١٧١