مقدّمهى عادى
مقدّمهى عادى چند گونه است از آن جمله « 1 » :
1 - مقدّمهاى كه تحقّق ذى المقدّمه برآن متوقّف نيست و بدون وجود آن نيز ذى المقدّمه مىتواند وجود پيدا كند و تنها به عنوان مقدّمات عرفى و عادت رايج بين مردم ، قبل از ذى المقدّمه آورده مىشود . مثلا پوشيدن شلوار قبل از خارج شدن از منزل از مقدّمات عرفى به حساب مىآيد ولى بيرون رفتن بدون پوشيدن شلوار هم ممكن است . اين قسم از مقدّمه اگرچه از مقدّمات عادى به شمار مىآيد ولى از محل بحث در « مقدّمهى واجب » خارج است .
2 - مقدّمهاى كه تحقّق ذى المقدّمه بدون آن ذاتا ممكن است و ليكن عادتا و معمولا تحقّق ذى المقدّمه بدون آن ممكن نيست . مثلا رفتن روى پشت بام بدون استفاده از نردبان يا وسيله بالاروندهى ديگر ( مانند راهپله و طناب ) معمولا ممكن نيست و الّا ذاتا ممكن است زيرا ممكن است كسى پرواز كند و به بالاى پشت بام برود .
اين قسم از مقدّمات نيز گرچه داخل در بحث « وجوب و عدم وجوب مقدّمهى واجب » هستند ولى اين مقدّمات به مقدّمات عقلى برگشت مىكنند و نمىتوان در مقابل مقدّمات عقلى اين قسم را به عنوان « مقدّمهى عادى » مطرح نمود .
مقدّمهى عبادى
برخى امور هستند كه تنها وقتى عنوان مقدّمهى شرعى بر آنها صدق مىكند كه به عنوان عبادت آورده شوند . اين قبيل مقدّمات هستند كه با قطع نظر از ذى
هامش
( 1 ) - المحاضرات : 2 / 303 ؛ الكفاية با حواشى مرحوم مشكينى : 1 / 462 .