خوددارى از جهاد در راه خدا ، و . . . و . . . همه اينها گامهايى است كه به طرف بدترين عاقبتها برداشته مىشود ، و بر ما واجب است كه خود و ملت خود را از خطرهاى آن آگاه سازيم ، و بزرگترين چيزى كه بايد از آن خود و ديگران را بيم داد ، فراموش كردن خداى عزّ و جلّ است ، و چون هيچ ترسى شديدتر از ترس از كيفر خدا نيست ، بيم دادن از آن ، چنان كه شيخ الطائفة گفته است ، « 14 » بزرگترين انذار و بيم دادن است .
صاحب الميزان بر فرمان خدا به پيامبرش به بيم دادن و انذار تعليقى آورده و گفته است : مقصود بيم دادن خويشاوندان نزديك است به مناسبت آغاز دعوت چنان كه در سورة الشّعراء نيز آمده است ، « 15 » و نزديكتر به قبول مطلق بودن اين تهديد و انذار است ، بدان سبب كه دليلى بر تخصيص وجود ندارد ، و سياق و محيط كلى سوره حاكى از آن است كه اين بيم دادن مخصوص همه كافران است و لذا بيم دادن همه مردمان را بر هر فرد مسلمان واجب ساخته است .
[ 3 - 7 ] پس از فرمان الاهى به قيام و انذار ، قرآن مهمترين صفاتى را كه لازم است شخص بيم دهنده از آن برخوردار باشد ، تا بتواند در نزد خدا بيم دهنده به تمام معنى محسوب شود و كوششها و تلاشهاى او به ثمر برسد ، بيان مىكند . . . پس مهم آن نيست كه فردى به جهاد و ايجاد تغيير تنها برخيزد و به آن بس كند ، بلكه مهم آن است كه نقش خود را به صورتى كامل و درست ايفا كند ، و اين امر از ملتزم بودن به پنج صفت در شخصيت و روش كار او نتيجه مىشود :
/ 65 نخست : تكبير و بزرگداشت خدا .
وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ
- و پروردگارت را به بزرگى ياد كن . » هنگامى كه فرد مؤمن براى بيم دادن از خدا قيام مىكند ، بر سر راه خود با دهها عقبه و مانع نفسى و چالشهاى اجتماعى مواجه مىشود ، و همچنين با نيروهاى
هامش
( 14 ) - التبيان ، ج 10 ، ص 171 .
( 15 ) - الميزان ، ج 20 ، ص 80 .