روايتى اشاره به احتمال دوم دارد كه علامه طوسى در التهذيب از آن ياد كرده است : امام صادق ( ع ) درباره نماز پيامبر ( ص ) گفت : « وسيله تطهيرى مىآورد و سرش را با سرپوشى مىپوشاند و مسواك خويش را زير بستر خود مىنهاد و آن اندازه كه خدا مىخواست به خواب مىرفت ، و چون بيدار مىشد ، مىنشست و سپس چشم خود را براى ديدن آسمان به گردش در مىآورد ، و آياتى از آل عمران را مىخواند :
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ . . .
؛ آن گاه دندانهاى خود را مسواك مىزد و به طهارت مىپرداخت و پس از آن به مسجد روانه مىشد و چهار ركعت نماز مىگذاشت كه ركوع آن به اندازه قرائت آن ، و سجود آن به اندازه ركوع آن بوده ؛ چندان در ركوع بود كه گفته مىشد : چه وقت سر از ركوع بر خواهد داشت ؟ و چندان در سجود باقى مىماند كه گفته مىشد : چه وقت سر از سجده بر خواهد داشت ؟ سپس به بستر خويش باز مىگشت و تا آن اندازه كه خدا مىخواست به خواب مىرفت ؛ پس از آن بار ديگر بيدار مىشد و مىنشست و به تلاوت آيات قرآن مىپرداخت ، و بعد از آن به نگريستن به آسمان و مسواك كردن و تطهير مشغول مىشد و به مسجد مىرفت ، و چهار ركعت نماز همچون بار اول مىگزارد ، و پس از آن به بستر باز مىگشت و تا آن اندازه كه خدا مىخواست به خواب مىرفت ؛ سپس بيدار مىشد و مىنشست و به خواندن آياتى از آل عمران مشغول مىشد ، و چشم را به ديدن آسمان وا مىداشت ، و پس از مسواك كردن و تطهير به مسجد مىرفت و نماز وتر مىگذاشت و به خواندن دو ركعت مشغول مىشد ( يعنى دو ركعت نماز شفع يا نافله سپيده دم ) و آن گاه براى گزاردن نماز صبح خارج مىشد » . « 70 » اصحاب خالص رسول ( ص ) از گروه اول مسلمانان / 41 همچون او عمل مىكردند ، بدان سبب كه خدا او را اسوه مؤمنان قرار داده بود . و آيه قرآن معنى « معيّت » يعنى با پيامبر بودن را آشكار كرده و گفته است كه مقصود از آن وابستگى دينى و اجتماعى ظاهرى نسبت به راهنمايى پيامبر و روش او نيست ، بلكه صحبت
هامش
( 70 ) - نور الثقلين ، ج 1 ، ص 422 .