امنيّتى از رحمت خدا به سر مىبرند ، و بايد گفت كه آن روز خوشبختى و شادكامى بزرگ ايشان است . مگر نه آن است كه دوست و سرور خويش پروردگار جهانيان را ملاقات مىكنند ؟
شيب و پيرى تنها كنايه از سختى و ناراحتى « 66 » نيست ، بلكه شايد حقيقتى مادى داشته باشد و در قيامت چنين حادثهاى رخ مىدهد ، چه پيشامدهاى آن روز هولناك بزرگتر از توان تحمّل تن آدمى است ، و اگر خدا مرگ را بر مردمان مقدّر نكرده بود ، هر حادثهاى از آن همه ايشان را از پا در مىآورد .
حوادث آن روز تنها در انسان انعكاس پيدا نمىكند ، بلكه در طبيعت خاموش نيز تأثير مىگذارد ، و ترسناكى وضع كره زمين و كوهها را به لرزه درمىآورد ، و آسمان شكاف بر مىدارد .
السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ
- و آسمان در آن روز شكافته مىشود . » / 38 در پيش آمدن چنين روزى شك و ترديد وجود ندارد ، زيرا كه وعده خداى تواناى وفا كننده به وعده خويش است ، و به همين سبب است كه تعبير از وقايع قيامت غالبا به صيغه ماضى و چنان بيان مىشود كه گويى اتفاق افتاده است .
كانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا
- وعده خدا شدنى بوده است . » بنا بر اين كار بدان صورت نيست كه آدمى چنان آرزو مىكند ، و نه چنان است كه شيطان او را مىفريبد و مىگويد كه وعيدهاى خدا همه جز براى ترساندن نيست ؛ هرگز چنين نيست . . . وعدههاى خدا راست است و بدون ترديد عملى خواهد شد ؛ و شايسته است در اين جا به اين نكته اشاره كنيم كه بعضى از فلسفههاى ماديگرانه در گمراهى خود چندان پيش رفتهاند كه به نظر ايشان جهان ديگر واقعيت ندارد ، و آن را بر ساخته فلسفههاى دينى مىدانند كه از اين راه مىخواهند پيروان خود را به اصول و مبادى خود معتقد سازند ، و چيزى جز اين نيست ! و اين آيه كريمه اين پندارها و گمانهاى نادرست را با تأكيد بر اين كه وعده خدا قطعا عملى خواهد
هامش
( 66 ) - همان جا .