روز هولناك براى آن كس كه در زندگى دنيا فكرى براى آن نكرده باشد ! اما بر پا خاستن مردمان در برابر پروردگار جهانيان ، سخت هراسناك است ، و انديشه را قدرت تصور آن لحظه نيست كه اين آفريده متناهى در ضعف و مسكنت در برابر جبار آسمانها و زمين ايستاده است ؛ آيا اين را نخواندهاى كه اسرافيل ، بزرگترين فرشتگان ، چندان در برابر هيبت پروردگار خرد و ضعيف مىشود كه به كوچكى گنجشكى مىرسد - چنان كه در آيه 23 از سورة التكوير ذكر آن گذشت - پس من بنده مسكين مستكين ضعيف حقير در برابر پروردگار صاحب همه قدرت و عظمت چه مىتوانم باشم ؟ ! / 409 قرآن بدين گونه ما را به اين حقايق آشنا مىكند و پس از گفتن اين كه :
أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ
ما را به ياد ساعت مىاندازد و مىگويد :
لِيَوْمٍ عَظِيمٍ
- براى روزى بزرگ . » آثار او در آسمانها و زمين چندان بزرگ است كه اينها از آن عظمت بيمناك شدند ، و اگر پرهيز از اهوال آن روز با عمل نيك فراهم نيايد ، با چه چيز مىتوان به امن و امان رسيد ، آن هم در روزى كه آسمانها مىشكافد و كوهها به صورت سراب در مىآيد ، و زمين متزلزل و لرزان مىشود ؟ ! [ 6 ] بزرگترين اين اهوال قيام مردمان در برابر پروردگار جهان است . . .
يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ
- آن روز كه مردمان براى پروردگار جهانيان بر سر پا مىايستند . » قلب بشرى ، در آن هنگام كه پروردگار اندكى از نور عطف و مهربانى خود بر آن مىتاباند ، نزديك است كه شكافته شود ، و اينك بايد تصور كرد كه چگونه چنين قلبى مىتواند در برابر كيفر و زجر خداوندى مقاومت كند ؟ ! در حديث مأثور از پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - آمده است كه : « در روزى به اندازه پنجاه هزار سال ، بعضى را عرق چكيده از تنشان تا مچ پا مىرسد ، و بعضى را تا زانو ، و بعضى را تهيگاه ، و بعضى را تا سينه ، و بعضى را تا گوشها و