حفظ كننده ودانايم »
شايد مراد از حفظ امانتدارى باشد و يا چنانچه راغب در مفردات گفته معنى اعم ، مراد است يعنى تفقد و تعهد و رعايت .
مراد هرچه باشد با تقريبى كه در آيهى قبل بيان شد اين آيه هم مناط حكومت را علم و عمل و قدرت براداره مىداند .
4 - از آيات بسيارى در مىيابيم كه عالم برديگران مقدم و متابعت غيرعالم از عالم لازم است ، بلكه از قرآن به خوبى استفاده مىشود كه تقديم عالم برديگران و لزوم متابعت از او ، جزو ضروريات و بديهيات است . و مسلماً مراد از عالم در اين آيات عالم با عمل و با كفايت است .
« قل هل يستوييالذين يعلمون والذين لايعلمون انما يتذكر اولواالالباب »
« 1 » ( بگو آيا آنان كه مىدانند و آنان كه نمىدانند برابرند ؟ تنها خردمندان متذكر مىشوند - خردمند مىداند كه عالم برجاهل مقدم است -
« افمن يهدى الى الحق احقان يتبع امن لايهدى الاان يهدى فما لكم كيف تحكمون » « 2 » آيا آنكه به حق هدايت مىكند براى متابعت سزاوارتر است يا آنكه خود احتياج به هدايت دارد ؟ چگونه حكم مىكنيد - تقدم عالم برجاهل ضرورى است ، لزوم متابعت جاهل از عالم بديهى است - . .
« اولم يروا انانأتي الارض تنقصها مناطرافها »
« 3 » ( آيا نديديد كه ما به زمين مىپردازيم و از همه سوى آن را ناقص مىسازيم ) .
حضرت سجاد عليه السلام اين آيه را به مرگ عالم تفسير فرمودهاند . در روايات ديگر نيز مرگ عالم را رخنهاى براى نفوذ دشمن در اسلام ، كه چيزى جاى آن را پرنمىكند ، دانستهاند .
هامش
( 1 ) - سورهى زمر آيهى 9
( 2 ) - سورهى يونس آيهى 35
( 3 ) - سورهى رعد آيهى 41