الف به همراه خواهرش ( مادر كودك ) وى را جهت درمان به بيمارستان انتقال داده و هزينه درمان و بيمارستان را نيز به اقرار مادر كودك مجروح ، متقبل مىگردد . والدين كودك از طرح شكايت كيفرى و حقوقى و مطالبه ديه و خسارت امتناع مىنمايند و اظهار مىدارند « برادر و خواهرى كه اين حرفها را ندارد » پس از گذشت 23 سال در سال 1386 شخص صدمه ديده كه حدوداً 34 سال داشت اقدام به طرح دعوى حقوقى نموده و ادعا مىكند « به دليل بىاحتياطى شخص الف ( دايىام ) ، قايق وى با من برخورد نموده و حاليه خسارت و ديه صدمات وارده را مىخواهم » . سؤال :
1 - در فرض مسأله با توجه به ممنوع بودن شنا در منطقه حادثه و عدم مواظبت طفل توسط والدين و قبل از اثبات بىاحتياطى شخص الف توسط مراجع ذيصلاح ، آيا ديه و خسارتى بايد پرداخت گردد ؟ آيا علت تامه حادثه و نيز مقصرين بايد توسط دادگاه و مراجع ذيصلاح معين گردد ؟
2 - پرداخت هزينه درمان و بيمارستان و عدم طرح شكايت كيفرى و حقوقى و عدم مطالبه خسارت و ديه تا سال 1383 و ساير قرائن موجود در فرض سؤال ، آيا مصدوم حق درخواست مطالبه ديه و خسارت را دارد ؟ آيا اوضاع و احوال حكايت از رضايت و گذشت از حق مصدوم و والدين ايشان ندارد ؟
3 - در صورتى كه مصدوم حق مطالبه ديه و خسارت را داشته باشد با توجه به اين كه در طى 23 سال با اختيار خويش مطالبه ننموده ، ديه و خسارت در صورت اثبات به چه نحوى و به چه ميزان و بر اساس كدام نرخ بايد تعيين گردد ؟ خسارت و ارش چهطور ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - گرچه منطقه ممنوعه بوده ، ليكن آيا قايقران ، طفل را مىديده يا خير ؟ اگر مىديده است ، ضامن مىباشد . اگر نمىديده و مطمئن بوده كه كسى در آن منطقه نيست ، ضامن نمىباشد .
2 - اگر فرض كنيم كه ضامن باشد ، اگر ديه كمتر از هزينه درمان و بيمارستان باشد ، اداء دين كرده است .
3 - سكوت ساليان دراز علامت گذشت از ديه مىباشد - اگر فرض ضمان شود - .
4 - اگر فرض ضمان شود و عفو هم نكرده باشد ، و مخارج را هم نداده باشد ميزان قيمت يوم الاداء مىباشد ، در هر زمان .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٤