حاكم بر آن سنخيت داشته است . 2 ) آيا اين حكم از تغيير شرايط اجتماعى تأثير نمىپذيرد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى اولًا تبصره بالا اشتباه است كسى از فقها اينطور نگفته است ، تبصرهى بالا اشتباه برداشت از متون فقهى و از جمله از تحرير مرحوم امام قدس سره بوده است . اقارب با ديگران فرقى ندارند .
3 ) آيااين حكم براى اجراء در زمانها و مكانهاى ديگر نيز جعل شده است يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى حكم مزبور همچون ساير احكام شرعى دائمى است . شرع محمّد مستمر ، حلال محمّد مستمر الى يوم القيمة و حرامه كذلك . حكمت آن هم اگر آنچه باشد كه من گفتم دائمى است و الان هم وجود دارد و هميشه هم .
4 ) اصولًا ماههاى حرام در عرف جامعه ما ( مخصوصاً در جامعه پزشكى ) امرى نامأنوس و ناشناختهاند و درصد بالايى از مردم حتى نامهاى اين ماهها را به خوبى نمىشناسند - تا چه رسد به اينكه بدانند چنين حكمى در مورد اين ماهها وجود دارد .
آيا اين حكم تغليظ را بايد نسبت به انواع قتلها اعم از عمدى و غير عمدى ( شبه عمد ) تسرى داد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى مردم بايد احكام شرع را ياد بگيرند نه اينكه شارع به خاطر جهل مردم از احكام خود دست بردارد . تغليظ در حرم مكه هم جريان دارد ممكن است خيلىها حدود حرم را ندانند ، خوب بايد بدانند .
5 ) آيا شخصى كه بدون هيچ سوء نيت قلبى در يكى از ماههاى حرام - در اثر غفلت و بىاحتياطى در يك تصادف رانندگى ( و يا درمان پزشكى ) موجب فوت يا نقص عضو كسى بشود . بايد يك سوم ديهاى كه از او دريافت مىشود افزود ؟ يا اينكه خير - نبايد اين حكم را به همه قتلها تسرى داد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى در انواع قتلها جريان داد ، درمان پزشكى گرچه مورد احسان است ولى بايد برائت بگيرد . اما تغليظ در غير قتل - عضو - جريان ندارد .
سؤال 954 : در سال 1360 آقاى « الف » با قايق موتورى در فاصله 20 متر به ساحل و در منطقه ممنوعه شنا با خواهرزاده 11 سالهاش كه در حال شنا بود از سمت موتور قايق ( پروانه ) برخورد نموده كه ايشان از نواحى دست و شكم مجروح مىگردد . آقاى
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 353
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٣