2 ) آيا مىتوان از حكم ضمان عاقله چشم پوشى كرد ؟
( جواب ) : بسمه تعالى نخير .
3 ) آيا مىتوان گفت اين حكم در زمان حال ديگر لازم الاجرا نيست ؟
( جواب ) : بسمه تعالى نخير .
4 ) آيا در صورت مثبت بودن پاسخ اين سؤالات مىتوان خود جانى را مسؤول پرداخت ديه تلقى كرد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى نخير ، ليكن اگر عاقله نپردازد ديه به عهدهى جانى مىباشد .
سؤال 951 : آيا تغليظ ديه كه در آيات و روايات مطرح شده پيرامون قتل مىباشد آيا به نقص عضو ناشى از جراحات اعمال جراحى در امور پزشكى نيز تسرى دارد يا خير ؟
با توجه به منابع فقهى و ماده 299 قانون كه تغليظ ديه را به قتل منحصر كرده است .
( جواب ) : بسمه تعالى در غير قتل نيست .
سؤال 952 : آيا در مورد فوت و يا نقص عضو اقارب در زمينههاى پزشكى تغليظ در ديه چه حكمى دارد ؟ با توجه به ماده 299 ( ق . م ) و تبصره آن كه ديه را تشديد مجازات تلقى مىكند .
( جواب ) : بسمه تعالى اقارب با غير اقارب فرقى نمىكنند ، اشتباه در برداشت از كتب فقهى بوده است . عبارت را نزديك فقيه مطلع بخوانيد .
سؤال 953 : تغليظ ديه در ماههاى حرام : موضوع ديگرى كه در باب ديات مطرح است و در ماده 299 قانون مجازات اسلامى بيان شده است : « ديه قتل در صورتى كه صدمه و فوت هر دو در يكى از چهار ماه حرام ( رجب - ذيقعده - ذيحجه - محرم ) و يا در حرم مكه معظمه واقع شود - علاوه بر يكى از موارد ششگانه مذكور در ماده 297 به عنوان تشديد مجازات بايد يك سوم هر نوعى كه جانى انتخاب كرده است اضافه شود . . . » تبصره : حكم فوق در مواردى كه مقتول از اقارب قاتل باشد جارى نمىگردد .
1 ) با توجه به اينكه اين حكم شرعى در بستر جعل يعنى سرزمين جزيرة العرب - داراى فلسفه و تشريع مشخص و كاركرد اجتماعى ارزشمندى بوده و در واقع ، ضامن اجرايى مطمئنى براى حفظ حرمت ماههاى حرام و خوددارى از خونريزى و قتال در اين ماهها به شمار آمده است . به عبارت ديگر اين حكم با آن جامعه و شرايط اجتماعى
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 352
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٢