در صورتى كه چند استخوان مجزاى كف دست بشكند آيا ديه آن بر طبق قاعده متعدد مىشود ؟ يا جملگى ديه واحدى دارند كه ميان آنها تقسيم مىشود ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - مشمول مسأله نخست مىباشد و نظائر زيادى در فقه دارد . 2 - در جمع اوب در روايت ظريف ، فقها وجوهى ذكر كردهاند . مثل : اولى در كتف است نه كف ، و اشتباه در نسخه مىباشد ، و يا اولى در همه مچ تا سر انگشتان است و دومى در كف فقط ، و يا اولى در دست راست است و دومى در دست چپ ، واحتمالات ديگر . و چون نمىدانيم كدام نسخه صحيح است ، طبق ادله ديگر و اصول عمليه كار مىكنيم كه بيش از مقدار ضرر به مجنى عليه و بيش از چهل دينار محكوم به برائت است .
3 - در « ج » و « د » طبق هر دو حديث عمل مىكنيم يعنى ابهام را با ساير انگشتان فرق مىگذاريم .
4 - شكستگى كف دست همهى استخوانهاى كف دست مىباشد و قصبه فقط استخوان بندها .
5 - ارش گرفته مىشود كه تعيين آن با حكومت و قضا مىباشد .
6 - قاعدتاً هر كدام ديه خاص خود را دارند .
سؤال 956 : مستدعى است بفرماييد الف ) مجازات يا مسئوليت قاتلِ شخص مرتد در موارد ذيل چيست ؟ 1 - مسلمانى ، عمداً مرتدى را به قتل برساند . 2 - مرتدى ، مرتد ديگر را عمداً به قتل برساند . 3 - كافر ذمى ، مرتدى را به قتل برساند .
4 - در موارد فوق چنانچه قتل غير عمد باشد ، قاتل چه مسئوليتى دارد ؟ آيا ديهاى براى مرتد ثابت است ؟ در فرض ثبوت ، مقدار آن را بيان فرماييد .
5 - آيا در صور فوق فرقى بين اقسام مرتد و زن يا مرد بودن مرتد مىباشد يا خير ؟
( جواب ) : بسمه تعالى 1 - تعزير مىشود . 2 - قصاص مىشود . 3 - قصاص مىشود .
4 - اگر ارتداد به ورود در يكى از اديان ديگر است طبق برخى نظرات مطابق قانون آن دين در ديه عمل مىشود ؛ ليكن ظاهرا اينطور نيست و ديه ندارد . ( رعايت قوانين اديان ديگر در كفر بالاصل است نه ارتداد ) .
5 - زن كافره مرتده قيمت ندارد ، و فاضل ديه هم پرداخت نمىشود .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 356
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٦