سؤال 955 : 1 - فقهاى گرانقدر اماميه در مبحث ديه بينايى دو مسأله را مطرح نمودهاند : مسأله نخست آن كه : از بين بردن كامل بينايى يك چشم نصف ديه و بينايى دو چشم ديه كامل دارد و در اين حكم فرقى بين چشمى كه بينايى آن كم باشد يا زياد ، نگذاشتهاند . به اين ترتيب ديه چشمى كه از فاصله 100 مترى مىبيند با ديه چشمى كه از فاصله 30 مترى مىبيند مساوى خواهد بود . مسأله دوم آن كه : فرمودهاند : جنايتى كه موجب كاهش بينايى يك چشم يا دو چشم گردد به همان نسبت ديه خواهد داشت . به اين ترتيب اگر جانى 50 % بينايى يك چشم مجنى عليه را از بين ببرد بايد نصف ديه يك چشم ( ربع ديه كامل ) را بپردازد . با عنايت به مندرجات فوق مستدعى است بيان فرماييد : هرگاه مجنى عليه داراى بينايى بالا يا طبيعى باشد و در اثر جنايتى 70 % از بينايى دو چشمش از بين رفته و 70 % ديه كامل را دريافت كند و سپس در اثر جنايت ديگرى 30 % بينايى باقيمانده را نيز از دست بدهد و به طور كامل نابينا گردد ، آيا چنين شخصى مشمول مسأله نخست است تا مستحق دريافت ديه كامل باشد ؛ زيرا عرفاً شخص بينا بر او صدق مىكند ؟ و يا از آن انصراف داشته و در نتيجه مستحق دريافت 30 % از ديه بينايى ( 30 % ديه كامل ) يا ارش خواهد بود ؟
2 - با عنايت به فقراتى از روايت معتبر ظريف بن ناصح كه بنابر نقل كافى در ذيل مرقوم مىگردد ، مستدعى است پاسخ پرسشهاى پيرامون آن را بيان فرماييد :
الف ) فى الكف إذا كسرت فجبرت على غير عثم ولا عيب فديتها خمس دية اليد .
ب ) وفى الكف إذا كسرت فجبرت على غير عثم ولا عيب فديتها اربعون ديناراً .
ج ) دية قصبة الابهام التى فى الكف تجبر على غير عثم ولا عيب خمس دية الابهام ثلاثة وثلاثون ديناراً وثلث دينار إذا استوى جبرها وثبت .
د ) ودية قصب اصابع الكفّ سوى الابهام دية كلّ قصبة عشرون ديناراً وثلثا دينار .
1 - مقصود از شكستگى كف چيست ؟ آيا استخوانهاى پنجگانه ( متاكارپ ) مقصود است كه از مفصل انگشتان شروع و به مچ ختم مىشود ؟ در اين صورت مراد از قصبه انگشتان ( قصبه ابهام و چهار انگشت ديگر ) چه خواهد بود ؟
2 - ديه شكستگى هر يك از استخوانهاى كف دست چه قدر است ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 355
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣٥٥