آيين كيفرى اسلام ( شرح فارسى تحرير الوسيلة ) ( حدود ) ( فارسى ) — صفحة 341
اشكال ادبى : امام راحل رحمه الله در تحريرالوسيله فرمود : « لو حمل على غيره من غيرسلاح ليأخذ ماله أو يقتله جاز بل وجب الدفاع في الثاني ولو انجرّ إلى قتله » . اگر كسى بدون سلاح به ديگرى حمله كند تا مالش را بگيرد يا او را بكشد ، جايز است . فاعل « جاز » چيست ؟ زيرا « بل وجب الدفاع في الثاني » بيانگر اين است كه « الدفاع » فاعل وجب است . اگر مىفرمود : « جاز الدفاع بل وجب في الثاني » عبارت بهتر بود . علاوه بر اين كه « ولو انجر إلى قتله » فقط به « الثاني » مىخورد ؛ در حالى كه با توجّه به مسألهى پنج و شش مسائل دفاع از كتاب امر به معروف و نهى از منكر ، و روايات و فتواى اصحاب به هر دو مىخورد . مطلب دوّم : صدق عنوان محارب در مفروض مسأله ، فرد مهاجم اسلحهاى حتّى چوب و سنگ و تازيانه نيز به همراه خود ندارد . امام رحمه الله مىفرمايند : عنوان محارب بر او صادق نيست ؛ زيرا ، محارب در روايات بر كسى اطلاق شده كه از اسلحه استفاده كند ، و اسلحه يك شىء مغاير با انسان و خارج از ذاتش مىباشد . لذا به كسى كه با مشت و لگد ديگرى را مىترساند و مالش را مىگيرد ، نمىتوان گفت : « جهّز سلاحه » يا « جرّد سلاحه » ، تجريد و تجهيز سلاح در حقّش صادق نيست . به بيان ديگر ، « مُحارب » مشتقّ از « حرب » به معناى سلاح است . استعمال حرب در موردى كه بدون سلاح زد و خوردى باشد ، استعمال مجازى است نه حقيقى ؛ هرچند دايرهى سلاح را اعمّ از سنگ و چوب و تازيانه هم بدانيم ، ولى مهاجم مفروض از هيچ چيزى به عنوان سلاح استفاده نكرده است لذا ، تعريف محارب بر او صادق نيست . توسعه و تضييق معناى محارب در مسأله اوّل بحث محارب پس از طرح آيهى شريفه گفتيم : مستفاد از آيه اين است كه محارب بما هو محارب هيچ نقشى در ترتّب حدود اربعه ندارد ؛ بلكه اين احكام به مطلق مفسد فى الارض تعلّق دارد ؛ زيرا ، علّت و ملاك ترتّب اين حدود بر محارب وَيَسْعَوْنَ فِى