شرح
عدم دقّت در معناى روايت ، اقتضا مىكند بگوييم : بر انكار بعد از دو اقرار دلالت دارد ، امّا تأمّل و دقّت در مفاد آن ، و در نظر گرفتن « فاء » تفريع بيانگر معنايى است كه ما استظهار كرديم . اگر تنزّل كنيم ، احتمالى در مقابل احتمال بوده ، و هر دو در عرض يكديگر هستند ؛ لذا دلالت روايت ناتمام خواهد بود .
از نظر سند ، روايت مرسله مىباشد ؛ و ممكن است ضعف سندش را به عمل اكثر قدما به آن جبران كرد . لذا ، اشكال عمدهى ما بر سر سند روايت نيست ، بلكه به ضعف دلالت آن را ساقط مىكنيم .
مستند قول سوّم ( تخيير امام بين عفو و قطع دست )
مستند قولى كه مختار شيخ طوسى رحمه الله در كتاب خلاف است « 1 » و بر آن ادّعاى اجماع كرده ، دو روايت زير است كه بايد به بررسى آنها بپردازيم . وعنه ، عن محمّد بن يحيى ، عن طلحة بن زيد ، عن جعفر عليه السلام ، قال : حدّثني بعض أهلي أنّ شابّاً أتي أمير المؤمنين عليه السلام فأقّر عنده بالسّرقة ، قال : فقال له عليّ عليه السلام إنّي أراك شابّاً لا بأس بهبتك ، فهل تقرأ شيئاً من القرآن ؟ قال : نعم ، سورة البقرة ، فقال : قد وهبت يدك لسورة البقرة . قال : وإنّما منعه أن يقطعه لأنّه لم يقم عليه بيّنة . « 2 » سند روايت : مشتمل بر طلحة بن زيد است ؛ و اين فرد هرچند عامى است ، ليكن ثقه و رواياتش معتبر مىباشد . لذا ، تضعيف اين روايت توسط صاحب جواهر رحمه الله صحيح نيست . « 3 » فقه الحديث : طلحة بن زيد مىگويد : جعفر - اينگونه تعبير كردن از امام صادق عليه السلام بيانگر عامى بودن راوى است - فرمود : بعضى از بستگانم برايم گفت : جوانى خدمتهامش
( 1 ) . كتاب الخلاف ، ج 5 ، ص 444 ، مسأله 41 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 488 ، باب 13 از ابواب حدّ سرقت ، ح 5 .
( 3 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 528 .