شرح
اين توجيه صاحب جواهر رحمه الله تمام است . بر فرض اين كه كيفيّت استدلال امام عليه السلام را نفهميديم ، باز در دلالت روايت بر اصل مطلب قصورى نيست ؛ زيرا ، امام عليه السلام در مقام بيان اين است كه يكى از آل عمر نظرش بر كفايت يك اقرار براى قطع دست بود و من او را رد كردم و گفتم : دوبار اقرار لازم است .
دلالت روايت بر اين معنا تمام است ؛ نمىتوان اسمِ دلالت را اشعار گذاشت ، نفهميدن تعليل امام عليه السلام سبب قصور و ضعف در دلالت روايت نمىشود .
با اين روايت كه از نظر سند و دلالت ، روايت تامّى است ، قول مشهور ثابت مىشود .
مستند قول شيخ صدوق رحمه الله
محمّد بن الحسن بإسناده عن الحسين بن سعيد ، عن ابن محبوب ، عن أبي أيّوب ، عن الفضيل ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال : إن أقرّ الرّجل الحرّ على نفسه مرّة واحدة عند الإمام قطع . « 1 » فقه الحديث : در اين روايت صحيحه ، امام صادق عليه السلام فرمود : اگر انسان حرّى يكبار به سرقت نزد امام اعتراف كند ، دستش قطع مىگردد . صاحب جواهر رحمه الله هنگام نقل روايت ، كلمهى « عند الإمام » را نياورده است و اوّلين اشكالى كه به مرحوم صدوق مىكند ، اين است كه شما مىگوييد : يكبار اقرار نزد امام كافى است ؛ قيد « عند الإمام » را از كجا آورديد در حالى كه روايت فاقد آن است . « 2 » فتواى شيخ صدوق رحمه الله و نسخههاى صحيحى كه اين روايت از آنجا نقل شده ، مشتمل بر اين قيد است ؛ شايد نسخهاى كه صاحب جواهر رحمه الله داشته ، فاقد اين كلمه بوده است . مقصود از « عند الإمام » كدام امام است ، آيا مطلب مختصّ به امام معصوم عليه السلام است يا نايب خاصّ و عامّ و بهطور كلّى حاكم شرع را شامل مىشود ؟ اگر مقصود از امام ، اعمّ باشد كه امام معصوم و نايبش را نيز شامل گردد ، در اين صورت ،هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 488 ، باب 3 از ابواب حدّ سرقت ، ح 3 .
( 2 ) . جواهر الكلام ، ج 4 ، ص 522 .