شرح
3 - وعنه ، عن الحسن ، عن زرعة ، عن سماعة ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، قال : حدّ الزاني كأشدّ ما يكون من الحدود . « 1 »
فقه الحديث : امام صادق عليه السلام در اين موثّقه فرمود : حدّ زانى مانند شديدترين حدود است .
به نظر ما ، در استدلال به اين روايت بر مطلوب اشكال هست ؛ زيرا ، مراد از « كأشدّ » كميّت است ؛ چرا كه در باب تازيانه ، حدّى نداريم كه از نظر تعداد و كميّت از حدّ زنا بيشتر باشد ؛ بنابراين ، احتمال مىدهيم روايت ناظر به كميّت باشد ؛ در حالى كه بحث ما در كيفيّت است . همين اشكال در روايت بعد نيز مطرح است .
4 - عبداللَّه بن جعفر في ( قرب الإسناد ) عن السّندي بن محمّد ، عن أبي البخترى ، عن جعفر ، عن أبيه ، عن عليّ عليه السلام ، قال : حدّ الزاني أشدّ من حدّ القاذف وحدّ الشارب أشدّ من حدّ القاذف . « 2 » اشدّيت در اين روايت نيز به معناى كميّت است ؛ نه به معناى اين كه نحوهى ايقاع تازيانه به چه كيفيّت باشد . « 3 » به هر حال ، موثّقه اسحاق بن عمّار و روايت محمّد بن سنان بر مطلوب ما دلالت تمام و كافى دارد كه ضرب بايد شديد و محكم باشد .
وجود روايت معارض
وعنه ، عن حمّاد ، عن حريز ، عمّن أخبره ، عن أبي جعفر عليه السلام ، أنّه قال : يفرّق الحدّ على الجسد كلّه ، ويتّقى الفرج والوجه ، ويضرب بين الضربين . « 4 »
فقه الحديث : روايت ، مرسله است . امام باقر عليه السلام فرمود : بايد حدّ را بر تمام جسد
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 370 ، باب 11 از ابواب حدّ زنا ، ح 4 .
( 2 ) . همان ، ح 9 .
( 3 ) . با توجّه به اين كه حدّ قذف با حدّ شرب خمر در مقدار مساوى است ، بايد اشدّيت در روايت را بر كيفيّت حمل كرد ، نه بر كميّت .
( 4 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 370 ، باب 11 از ابواب حدّ زنا ، ح 6 .