شرح
اجراى حدّ چيست ؟ از كجا مىگوييد : تمامْ ملاك در باب حدّ ، احساس درد و ناراحتى است تا بگوييد مجنون آن را احساس نمىكند ؟ ممكن است يكى از ملاكاتش متنبّه شدن ديگران و عبرت گرفتن آنان باشد ؛ به خصوص با ملاحظهى آيهى شريفه وَ لْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآلِفَةٌ مّنَ الْمُؤْمِنِينَ « 1 » ، در جايى كه ديوانه را تازيانه مىزنند ، اين تنبّه حاصل مىشود ؛ و شايد به صورت قوىتر نيز حاصل گردد .
در فقه نبايد عقل خود را ملاك قرار داد ، و يكسرى مطالب را به عنوان علّت تخيّل نمود ؛ و احكام خدا را تابع آن علل تخيّلى دانست . در فقه ، تابع به هر چه دلالت كند ، متابعت كرده و فتوا مىدهيم .
حكم زانى پس از ارتداد
عروض ارتداد سبب سقوط حدّ نمىشود ؛ زيرا ، ارتداد به عقوبت كمك مىكند نه اينكه مانع عقوبت باشد . ما هيچ دليلى نداريم كه در حال اجراى حدّ ، بايستى اسلام مجرم محفوظ باشد ؛ لذا ، حكم اين فرع نيز روشن است .هامش
( 1 ) . سورهى نور ، 3 .