شرح
أشهر » . « 1 » در اين مسأله دوگونه روايت وجود دارد : 1 - صد تازيانه 2 - كمتر از حدّ كه مشهورتر است ؛ با وجود اين كه در هيچ روايتى ، عبارت « مادون الحدّ » را نداشتيم .
محقّق رحمه الله مىفرمايد : مادون حدّ اشهر است . علّت اين استناد به روايت دادن ، عدم استفادهى تعيّن عدد نود و نه از روايات « مائة سوط إلّاسوطاً » است .
به عبارت ديگر ، به نظر عرف ، « إلّا سوطاً » قرينيّت براى نفى « حدّ » و كنار گذاشتن عنوان « حدّ » دارد . مؤيّد اين مطلب روايت زير است :
محمّد بن الحسن بإسناده عن يونس بن عبد الرّحمن ، عن معاوية بن عمّار ، قال : قلت : لأبي عبداللَّه عليه السلام المرأتان تنامان في ثوب واحد ؟ فقال : تضربان ، فقلت : حدّاً ، قال : لا . قلت : الرجلان ينامان في ثوب واحد ؟ قال : يضربان ، قال : قلت : الحدّ ؟ قال : لا . « 2 » هر چند روايت مربوط به بحث ما نيست ، ولى مشابه آن است . امام عليه السلام مىفرمايد : دو مرد يا دو زنى كه در يك پارچه خوابيدهاند را مىزنند . سؤال مىكند : آيا به اندازهى حدّ ؟
امام عليه السلام فرمود : نه .
بنابراين ، نبايد بر روى عدد نود و نه تكيه كنيم . كم شدن يك تازيانه فقط براى از بين رفتن عنوان حدّ و جايگزين شدن عنوان تعزير است . وقتى مجازات او تعزيرى شد ، اختيار مقدارش به دست حاكم است كه در مقدار اقلّ آن هيچ محدوديتى نيست ، امّا نسبت به اكثر آن اختلاف است ؛ و در محلّ خودش بايد بحث شود .
مقصود از اجتماع مرد و زن چيست ؟ آيا مراد از خوابيدن زن و مرد زير يك لحاف حالت عريان و برهنگى است ، و يا مطلق اجتماعشان كافى است ؟ به عبارت ديگر ، تماس و برخورد بدن آن دو با يكديگر لازم است يا نه ؟
هامش
( 1 ) . شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 935 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 367 ، باب 10 از ابواب حدّ زنا ، ح 16 .