شرح
والمرأة يوجدان في لحاف واحد ، قال : اجلدهما مائة مائة . قال : ولا يكون الرجم حتّى تقيم الشهود الأربعة أنّهم رأوه يجامعها . « 1 »
فقه الحديث : امام صادق عليه السلام در مورد اجتماع مرد و زن در زير يك لحاف فرمود : به هر كدام صد تازيانه بزن . در ادامه نيز فرمودند : رجم ثابت نمىشود مگر اينكه چهار شاهد شهادت دهند كه اين مرد را ديدند كه با اين زن نزديكى مىكند .
ربط صدر كلام ( اجتماع مرد و زن زير يك لحاف ) با ذيل ( رجم در صورت شهادت شهود به وقوع جماع ) ممكن نيست ؛ مگر آنكه بگوييم : اين اجتماع ، امارهى عرفى بر زنا است ؛ لذا ، در اين مورد ، صد تازيانه ، حدّ زناى معمولى زده مىشود ؛ هر چند مرد يا زن زناكار يا هر دو ، محصن باشند . نظير اين روايت ، حديث ابى بصير به نقل شيخ طوسى رحمه الله به صورت زير است :
عن الحسين بن سعيد ، عن القاسم ، عن عليّ ، عن أبي بصير ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام ، قال : سألته عن امرأة وجدت مع رجل في ثوب . قال :
يجلدان مائة جلدة ولا يجب الرجم حتّى تقوم البيّنة الأربعة قد رأه يجامعها . « 2 » نقد طريق مجلسى
پذيرش اين وجه ، اوّلًا مبتنى است بر اينكه بگوييم در زناى معمولى شهادت به معاينه - كالميل في المكحلة - لازم نيست ؛ و اين جهت در آينده بررسى خواهد شد . اگر در آنجا اثبات كرديم ، فرقى بين زناى محصنه و غير محصنه در اين جهت نيست ، اين وجهِ جمع ناقص خواهد بود .
ثانياً : در روايات تقريباً سه مطلب مطرح است كه آنها از جهاتى فرق دارند ؛ هر سه به هم نزديك و در كلام فقها نيز به صورت يك مسأله مطرح شده است .
هامش
( 1 ) . تهذيب الاخبار ، ج 10 ، ص 43 ، ح 156 ؛ استبصار ، ج 4 ، ص 216 ؛ وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 366 ، ح 12 .
( 2 ) . تهذيب الأخبار ، ج 10 ، ص 43 ، ح 154 ؛ وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 365 ، ح 8 .