موتك و فراغك قبل شغلك » .
پس اگر روزگار جوانى ضايع كند و در عمل تقصير كند بر سر پيرى و عجز عذرى باز خواهد هم نيكو بود .
قال النبى ( ص ) : « اذا بلغ الرّجل تسعين سنة غفر اللَّه له ما تقدم من ذنبه و ما تأخّر و كتب اسير اللَّه فى الارض و شفع فى اهل بيته ، و اذا بلغ مائة سنة استحيى اللَّه عزّ و جلّ منه ان يحاسبه » .
وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ وَ ما يَنْبَغِي لَهُ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ وَ قُرْآنٌ مُبِينٌ
اشارت آيت آنست كه اين قرآن نه بر اوزان اشعار عرب است نه مشابه سخن آفريدگان ، معجزهء مصطفى است و برهان نبوّت و رسالت وى ، هر پيغامبرى كه آمد برهان نبوّت وى از راه ديدهها درآمد و برهان نبوّت محمد عربى از راه دلها در آمد ، هر پيغامبرى را معجزهاى ظاهر دادند : معجزهء ابراهيم آتش بود كه وى را نسوخت و همچون بستان گشت ، معجزهء موسى عصا و يد بيضا بود ، معجزهء عيسى احياء موتى بود ، اينهمه ظاهر بود محل اطّلاع ديدهها ، معجزهء مصطفى عربى بوستان دوستان با صفوت بود ، گلستان مستان شربت محبّت بود
« بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ »
، بلى مصطفى را معجزات بسيار بود كه محلّ اطّلاع ديدهها بود چون انشقاق قمر و تسبيح حجر و كلام ذئب و اسلام ضبّ و غير آن . امّا مقصود آنست كه موسى تحدّى بعصا كرد ، عيسى تحدّى باحياء موتى كرد ، مصطفى صلوات اللَّه و سلامه عليه تحدّى بكلام اللَّه كرد :
« فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ »
، عصاى موسى هر چند كه در و صنعت ربّانى تعبيه بود از درخت عوسج بود ، و دم عيسى هر چند كه در و لطف الهى تعبيه بود امّا وديعت سينهء بشر بود ، اى محمد تو كه ميروى دمى و چوبى با خود مبر ، چوب بابت خران باشد و دم نصيب بيماران ، تو صفت قديم ما قرآن مجيد ما با خود ببر تا معجزهء تو صفت ما بود نه صفت بشر . كافران چون عاجز ماندند از مثل اين قرآن آوردن ، زبان طعن درو كشيدند يكى ميگفت : « سحر مستمرّ » ديگرى ميگفت : « اساطير الاوّلين ، ان هذا الّا افك افتراه » و مصطفى را شاعر خواندند و ساحر و كاذب تا رب العزة تسكين دل وى آيت فرستاد كه :
فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ
اى - تكذيبهم و اذاهم - اى محمد نبايد كه سخن بيگانگان