أَحَداً »
كافران را يكسر بدوزخ برند و اعمال ايشان در ترازو نهند كه اعمال ايشان هباء منثور بود ، و هباء منثور در تحت وزن نيايد ، فذلك قوله :
« فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً »
اما مؤمنان ، هم مطيعان را و هم عاصيان را در مقام ترازو بدارند قومى را حسنات بر سيئات افزون آيد ايشان را ببهشت فرستند و قومى را سيئات بر حسنات افزون آيد ايشان را بدوزخ فرستند چنان كه گفت :
« وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ »
الى قوله :
« بِآياتِنا يَظْلِمُونَ »
، و قومى را حسنات و سيئات در ترازو برابر آيد ازيشان كس باشد كه در دين برادرى دارد كه در دنيا با يكديگر صحبت و در دين موافقت داشتند ربّ العزّة آن برادر را بر گمارد تا از حسنات خويش چيزى بوى بخشد چندان كه كفهء حسنات وى بر سيئات راجح شود و به اين سبب اللَّه تعالى او را ببهشت رساند و كس باشد كه در دنيا در ميانهء شب وقتى بيدار بود و مصطفى را عليه الصّلاة و السّلام درود داده چنان كه اللَّه تعالى از وى دانست و ديگر هيچكس از وى آن حال ندانست و از آن خلوت وى خبر نداشت ، ربّ العزّه آن درود وى برداشت و در خزينهء غيب بنهاد تا روز قيامت آن ساعت كه او را حاجت بود از غيب آن صحيفه در آيد و كفهء حسنات بدان راجح آيد ، ربّ العزّه گويد عبدى اين امانت تو بود بنزديك من بوقت حاجت با تو رسانيدم ، فادخل الجنّة سالما . و از ايشان كس باشد كه نه آن برادر دارد كه بوى طاعت بخشد ، و نه او را وديعت بنزديك اللَّه تعالى بود ، او را در آن مقام سياست و هيبت رستاخيز بدارند تا بيم و ترس و اندوه وى بغايت رسد آن بيم و ترس و اندوه كفارهء لختى گناهان وى شود ، آن كفه سيئات وى به آن كفاره سبك گردد و كفهء حسنات راجح شود فرمان آيد كه در بهشت شو كه كفهء حسنات راجح گشت و به حكم ازلى و عنايت سرمدى كار تو سره شد زبان حال وى اين ساعت اين گويد ، من چه دانستم كه آرزو بريد وصالست و زيرا بر جود نوميدى محالست ، من چه دانستم كه آن مهربان چنان بردبارست كه كه لطف و مهربانى او بگناهكار بىشمارست .