« يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ »
. سيرتشان اينست :
« وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ »
. حاصلشان اينست كه
« يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ »
. باز خواجگان قريش را صفت اينست .
« يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً »
همتشان اينست كه :
« لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ »
حاصلشان اينست ، «
وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي »
اينست «
وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى »
.
قوله : «
وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ »
الاية . . . هر كرا نواخت در ازل نواخت بفضل خود نه بطاعت او ، هر كرا انداخت در ازل انداخت بعدل خود نه به معصيت او ، هر كرا قبول كرد از وى هيچ سرمايه نخواهد ، و هر كرا رد كرد از وى هيچ سرمايه نپذيرد . باش تا فردا كه فريشتگان سرمايههاى خود بباد بر دهند كه : ما عبدناك حقّ عبادتك . آدميان خرمنهاى طاعت خود آتش در زنند كه : ما عرفناك حقّ معرفتك انبياء و رسل از علم و دانش خويش پاك بيرون آيند كه :
لا عِلْمَ لَنا
. تا بدانى حق جلّ جلاله هر چه راست كند از آن خود راست كند ، هيچيز از كرد تو پيوند كرد او نشايد اگر روا بودى كه طاعت پيوند رحمت وى آمدى در خدايى درست نبودى ، و اگر روا بودى كه معصيت تو پيوند عقوبت او آمدى ترازو برابر آمدى ، اگر رحمت كرد بفضل خود كرد نه بطاعت تو ، ور عقوبت كرد بعدل خود كرد نه به معصيت تو .
«
فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ »
جاى ديگر گفت :
« وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِما يَقُولُونَ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ »
اى محمد ما مىدانيم كه دل تو بتنك ميآيد از گفتار ناسزايان و جهل بىحرمتان ، تو صبر كن و دل خود را به حمد و ثنا و تسبيح ما تسلّى ده ، هر گه ايشان قدم در كوى بىحرمتى نهند ، تو قدم در حضرت نماز نه ، تا راز نماز بار اذى ايشان از دل تو فرو نهد .
بامداد و شبانگاه و در اطراف روز همه وقت ، در همه حال خواهم كه حلقهء در ما كوبى و در ذكر و ثناء ما باشى اى محمّد اگر مكيّان ترا ناسزا گويند ، باك مدار كه ما لوح مدح و ثناء تو بقلم لطف قدم مىنويسيم ، چون ايشان تخته هجو تو خواندن گيرند ، تو سورة مدح و ثناء ما آغاز كن .
« فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ »
اى محمّد