آدم پس از آن كه عورت پوشيده بود در باطن خويش اضطرابى و آشفتگى مىديد كه عبارت وى به وصف آن راه نمىبرد ، كه هرگز مثل آن اضطراب در خود نديده بود ، تا جبرئيل بجاى آورد گفت : اى آدم آن رنج گرسنگى است كه ترا مضطرب مىدارد ، آدم گفت اكنون تدبير چيست ؟ جبرئيل گفت آرى من كار تو را بسازم ، رفت و بفرمان حق دو گاو سرخ آورد و آلات حراثت و زراعت و دانههاى گندم ، و ارشاد كرد او را بتخم كشتن ، گفت با آدم خذ فانّها سبب سدّ جوعك و بها تحيى فى الدّنيا و بها تلقى الفتنة انت و اولادك الى قيام الساعة . چون آدم تخم در زمين افكند همان ساعت برست و خوشه بياورد . گفت اى جبرئيل بخورم ؟ گفت نه صبر كن تا بدروى و پاك كنى ؟ چون بدرود و پاك كرد ، گفت اكنون خورم ؟ گفت نه ، تا آرد كنى ، جبرئيل او را فرمود تا دو سنگ آورد و آن دانها همه آرد كرد ، آدم گفت اكنون خورم ؟ گفت نه تا خمير كنى و به آتش او را پخته گردانى ، گفتهاند آدم آن را بيخت و نخاله آن باز بر آن زمين افكند كه گندم از آن دروده بود ، جو بررست . پس چون آدم آن را بپخت بگريست گفت يا جبرئيل ما هذا التعب و النصب ؟ فقال جبرئيل هذا وعد اللَّه الّذى وعدك و ذلك فى قوله : «
فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقى »
.
«
إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيها وَ لا تَعْرى »
اى - لا يلحقك فى الجنّة جوع و لا عرى .
«
وَ أَنَّكَ لا تَظْمَؤُا فِيها وَ لا تَضْحى »
اى - لا يلحقك فيها عطش و لا حرّ . و قيل لا يلحقك اذى الشمس اذ ليس فى الجنّة شمس كما اخبر اللَّه به فى قوله :
« لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً »
بل اهلها فى ظلّ ممدود و ماء مسكوب . قرأ نافع و ابو بكر و انّك بكسر الالف على الاستيناف ، و قرأ الآخرون بالفتح نسقا على قوله : «
أَلَّا تَجُوعَ »
يقال ظمئ يظمأ ظمأ فهو ظمآن اى - عطشان . و ضحى الرجل يضحى ضحى ، و ضحا يضحو ضحوا و ضحوا و ضحى يضحى و ضحاء و ضحيا ، اذا برز للشّمس فاصابه حرّها .
قوله : «
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطانُ قالَ يا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلى شَجَرَةِ الْخُلْدِ »
يعنى على شجرة ان اكلت منها بقيت مخلّدا . «
وَ مُلْكٍ لا يَبْلى »
لا يبيد و لا يفنى . «
فَأَكَلا مِنْها »