«
وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ »
فايدهء آيت آنست كه تا بنده بداند بحقيقت كه نعمت و شدّت همه از اوست ، بلا و راحت همه بارادت اوست و تقدير او ، دل در كسى ديگر نبندد ، شفاء درد از غيرى نجويد ، داند كه ضارّ و نافع يكيست ، يگانهء ضارّست ، خداوند گشاد و بند و پادشاه بر سود و گزند و كليد دار جدايى و پيوند ، نافع است سود نماى سود رسان و سپردن سودها بر وى آسان و سودها همه بدست او نه بدست كسان .
«
وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَكْرَهُونَ »
- عبد اللَّه منازل يگانهء عصر خويش بود شيخ اهل ملامت ، توانگرى را ديد كه با درويشى مواسات همى كرد بمحقّرى ناچيز اين آيت بر خواند آن گه فراوى گفت : كيف يكون يوم القيامة اذا قال اللَّه هاتوا ما دفع الى السّلاطين و المغنّين فيؤتى بالدّواب و الاموال و الثّياب الفاخرة . و يقول جلّ جلاله هاتوا ما دفع الىّ فيأتون بالكسر و الخرق و ما لا يؤبه له الا تستحيى من ذلك الموقف .
«
وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ »
الآية . . . دو نجاست فراهم آمد : يكى فرث و ديگر دم ، از ميان هر دو بقدرت اللَّه تعالى شير صافى پديد آمد « 1 » گفت : «
مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً »
همچنين دو نطفهء مهين در رحم فراهم آمد ، آن گه از ميان هر دو صورتى بدين زيبايى بتقدير و تصوير اللَّه تعالى پديد آمد گفت :
« وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ »
دو كار صعب بر بنده جمع كند يكى بار معصيت ، ديگر تقصير در طاعت ، آن گه از ميان هر دو بفضل اللَّه رحمت و مغفرت پديد آمد گفت :
« يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ »
هر كرا در سبق سبق و به دو به دو قلم در لوح برفت كه شمع شرع دين و چراغ ايمان و يقين در سينهء او بر خواهند افروخت اگر هيچ در خواب شود چون از خواب در آيد شمع بيند افروخته بر سر بالين نهاده .
پير طريقت گفت : الهى دانى بچه شادم ؟ به آنك نه بخويشتن به تو افتادم ،
هامش
( 1 ) - نسخهء الف : آورد .