كه آن را بامداد بگياه مىبريد .
«
وَ تَحْمِلُ أَثْقالَكُمْ »
و مىبردارد بارهاى گران شما ، «
إِلى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ »
بهر شهرى كه شما نتوانستيد رسيدن به آن ، «
إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ »
مگر برنج تن ، «
إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ( 7 ) »
خداوند شما بخشاينده ايست مهربان .
«
وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ »
و اسبان و استران و خران بيافريد ، «
لِتَرْكَبُوها »
تا بر نشينيد بر آن ، «
وَ زِينَةً »
و آرايشى را ، «
وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ ( 8 ) »
و مىآفرينند آنچ شما ندانيد .
«
وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ »
بر خدايست راستى راه ، «
وَ مِنْها جائِرٌ »
و هست از راه كه خلق در آناند كه كژ است ، «
وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ ( 9 ) »
و اگر خواستى راه نمودى « 1 » شما را همگان .
النوبة الثانية
اين سورهء النّحل قومى گفتند نزول آن همه به مكّه بوده و قومى گفتند به مدينه بوده و از ابن عباس روايت كردهاند : كه اوّل سوره بمكّه فرو آمده تا :
« وَ لا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ »
و باقى سوره بمدينة فرو آمده و قول درست آنست كه جمله به مكه فرو آمد مگر سه آيت در آخر سوره :
« وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا »
الى آخر السّورة . و بعدد كوفيان صد و بيست و هشت آيتست و دو هزار و هشتصد و چهل كلمه و هفت هزار و هفتصد و هفت حرف ، و در اين سوره چهار آيت منسوخست چنانك رسيم به آن شرح دهيم .
روى ابى بن كعب قال قال رسول اللَّه ( ص ) : من قرأ سورة النّحل لم يحاسبه اللَّه بالنّعيم الذى انعم عليه فى دار الدّنيا ، و اعطى من الاجر كالذى مات و احسن الوصيّة .
هامش
( 1 ) - نسخهء الف : خواستيد راه نموديد .