ساخت : طبقهء عليا مردمان را و طبقهء وسطى چهارپايان و مرغان را و طبقهء سفلى وحوش و سباع و هوام را . و از ابتداى درخت كشتن تا پرداختن كشتى صد سال در آن شد ، اما كشتى به دو سال بپرداخت .
وَ كُلَّما مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ
ربّ العزّة ميگويد جلّ جلاله :
هر گاه كه بر گذشتيد « 1 » به دو نفرى از قوم وى چون كشتى ميكرد برو افسوس مى كردند و مىگفتند « 2 » : يا نوح صرت نجارا بعد النبوة ، پس از آنكه پيغامبر بودى درودگر گشتى ؟ و از ميان پيغامبران دو كس درودگر بود يكى نوح ديگر زكريا و افسوس كردن ايشان آن بود كه مىگفتند : اى نوح چيست اين كه مى - كنى ؟ گفت : كشتى كه بر سر آب رود ، گفتند : كيف تجرى السفينة فى البرّ ؟ اينجا خشك زمين است بر خشك زمين « 3 » كشتى چون رود ؟ هم چنان افسوس ميداشتند و با يكديگر مىخنديدند ، نوح گفت :
إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا
اليوم
فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ
عند نزول العذاب
كَما تَسْخَرُونَ
الان ، قيل : معناه نجازيكم على سخريّتكم ، و قيل :
نستجهلكم كما تستجهلون . آن گه ايشان را خبر كرد كه عاقبت ايشان چه خواهد بود ، گفت :
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذابٌ يُخْزِيهِ
من ، استفهام است بمعنى : اىّ ، و موضع آن رفع ، و التقدير
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
فيما بعد ايّنا اولى بالاستهزاء و ايّنا احمد عاقبة و ايّنا
يَأْتِيهِ عَذابٌ يُخْزِيهِ
يهلكه و يفضحه
وَ يَحِلُّ
ينزل
عَلَيْهِ عَذابٌ مُقِيمٌ
دايم عليه .
حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا
بعذابهم و بهلاكم
وَ فارَ التَّنُّورُ
يعنى جعل علامة ل : نوح مبتدأ الغرق فوران تنّور ملاى نارا . حسن گفت : تنورى بود از سنگ ساخته در خانهء نوح كه اهل وى در آن نان مىپخت . ربّ العزّة بر جوشيدن آب از آن تنور تافته بوقت نان پختن علامتى ساخت نزول عذاب را ، ميگويند : روز شنبه بود كه زن نوح رحما نام وى ، آن تنور تافته بود تا نان پزد ناگاه آب برآمد و نوح را خبر كرد ، نوح در كشتى نشست با اصحاب وى . شعبى گفت : اتّخذ نوح السفينة فى
هامش
( 1 ) - بر گذشتى ( ج ) .
( 2 ) - ميگفتند ( ج ) .
( 3 ) - زمين خشك ( ج )