بطر ، يفاخر المؤمنين بما وسّع اللَّه عليه .
ثمّ ذكر المؤمنين فقال :
إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا
اين استثناء منقطع است يعنى - لكن
الَّذِينَ صَبَرُوا
على الشدّة و المكاره
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
فى السراء و الضرّاء
أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ
لذنوبهم
وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ
يعنى - الجنة .
النوبة الثالثة
قوله تعالى :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
« بسم اللَّه » اخبار عن وجود الحقّ بنعت القدم « الرحمن الرحيم » اخبار عن بقائه به وصف العلا و الكرم كاشف الارواح باسم اللَّه فهيّمهم « 1 » ، و كاشف النفوس بالرحمن الرحيم فتيّمهم « 2 » ، فالارواح دهشى فى كشف جلاله ، و النّفوس عطشى الى لطف جماله .
يا نزهتى فى حياتى و راحتى بعد دفنى * مالى بغيرك انس من حيث خوفى و امنى .
صد سال برآيد و بريزد دل من * هم بوى وصال تو دمد از گل من .
اى خداى كريم مهربان ، اى نامدار « 3 » رهى دار نگهبان ، عالم تويى باسرار بندگان ، مطلع خودى بر دلهاى دوستان ، بار خداى همهء بار خدايان ، خداوند همهء خداوندان ، پيش از هر زمان و پيش از هر نشان ، در ملك بى در بايست ، ملكى در ذات بى هامانست ، خداوندى پاك از دريافت چون ، منزّه از گمان و پندار و ايدون ، بينندهء هر تاريك ، دانندهء هر باريك ، نزديكتر از هر نزديك ، نزديك است ببر ، تا دوست از شادى شود مست ، دور است به قدر تا دشمن نداند كه هست ، از دوست بجنايت نبرد كه بردبار است و وفادار ، از دشمن به خدمت فرهيب « 4 » نگيرد كه جبّار است و كردگار ، نه عدل وى را چرا پيدا ، نه فضل وى را منتهى پديد ، نه عدل وى را درمان ، نه فضل وى را كران ، عدل پيش فضل خاموش ، و فضل را حلقهء وصال در گوش ، نبينى « 5 » كه عدل نهانست و فضل پيدا ، تا دشمن مغرور است و دوست شيدا ، خداوندا آرام دل غريبانى ، يادگار جان عارفانى ، زندگانى جان و آيين زبانى ، به خود از خود ترجمانى ، بحقّ
هامش
( 1 ) هيّمه الحب ، جعله ذا هيام . ( المنجد ) و هيام بمعنى جنون از عشق و شدّت عطش است .
( 2 ) تتمة الحب ، عبده و ذلله ( المنجد ) .
( 3 ) نام دار ( الف )
( 4 ) فريب ( ج )
( 5 ) نه بينى ( الف )