نجاست بر مهر نبوت مىانداختند ، و سيد ( ص ) دست شفقت و رأفت بر سر ايشان نهاده و دست ترحم و شفاعت بگشاده ، كه « اللهم اهد قومى فانهم لا يعلمون » خداوندا راهشان نماى كه مىندانند ، عذر ايشان ميخواهم كه مرا نمىشناسند ، رب العزّة خود دانست كه دل وى تنگ است ، و رنج دل و اندوه وى بغايت رسيده ، از درگاه عزت خويش بكمال لطف خويش او را مرهم نهاد و تسلّى دل وى را آيت فرستاد
فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكَ
بر تأويل ايشان كه گفتند :
ان ضقت به ذرعا فاصبر .
فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكَ
كيف صبر الانبياء على اذى الاعداء . نظيره قوله :
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِما يَقُولُونَ
و قوله :
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ
الآية .
9 - النوبة الاولى
( 10 / 109 - 98 )
قوله تعالى :
فَلَوْ لا كانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ
چرا مردان شهرى كه بخواستندى ، گرويد آن وقت گرويدندى
فَنَفَعَها إِيمانُها
كه ايشان را گرويدن سود داشتى ، [ نه آن گه كه به چشم سر خويش عذاب ديدند تا ايشان را سود نداشت ]
إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا
مگر قوم يونس كه ايمان آوردند [ پس آن كه عذاب ديدند ]
كَشَفْنا عَنْهُمْ
باز برديم از ايشان
عَذابَ الْخِزْيِ
عذاب رسوايى
فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
درين جهان
وَ مَتَّعْناهُمْ إِلى حِينٍ ( 98 )
و ايشان را بر خوردار گذاشتيم تا هنگامهاى اجلهاى ايشان .
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ
و اگر خداوند تو خواستى
لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ
ايمان آوردى هر كه در زمين
كُلُّهُمْ جَمِيعاً
همگان بهم
أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ
تو توانى كه مردمان را ناكام پيغام شنوانى
حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ( 99 )
تا گرويدگان باشند .
وَ ما كانَ لِنَفْسٍ
نبود و نيست هيچ تن را
أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ
كه بگرود بخداى مگر بخواست او
وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ
و كژى بيگانگى مىافكند و مىآلايد
عَلَى الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ ( 100 )
بر ايشان كه حقّ مى در نياوند « 1 »
هامش
( 1 ) - در نمىيابند ( ج )