ديوان مظالم فرو نهاده ، ترازوى عدل در آويخته ، دوزخ آشفته ، بر گستوان سياست بر افكنده ، و آن را بعرصات حاضر كرده ، شعلهاى آتش حسرت از دلها بر افروخته ، جانها بلب رسيده ، دوست و دشمن آشنا و بيگانه از هم جدا كرده ، آن ساعت از جناب جبروت و درگاه عزّت به حكم سياست نداى قهر آيد بعابد و معبود باطل
مَكانَكُمْ أَنْتُمْ وَ شُرَكاؤُكُمْ
اين چنان است كه كسى را بيم دهند گويند باش تا من با « 1 » تو پردازم . جاى ديگر بر عموم گفت :
سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ
« 2 »
الثَّقَلانِ
آرى با شما پردازيم اى جنّ و انس ، آن گه معبودان باطل چون آن هيبت و سياست بينند از عابدان خويش بيزارى گيرند ، عابدان بر ايشان دعوى كنند كه ما را بطاعت و عبادت خويش فرمودند گناه ايشانراست كه ما را از راه ببردند و چنين فرمودند ، جواب دهند بتان و طواغيت كه
فَكَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ إِنْ كُنَّا عَنْ عِبادَتِكُمْ لَغافِلِينَ
خداوند آفريدگار و معبود كردگار بىهمتا ميداند و گواه است كه مىندانستيم و از عبادت و طاعت شما بىخبر بوديم ، جماد بوديم بىحياة و بى صفات و بى معنى ، نه سزاى پرستيدن داشتيم ، نه زبان فرمودن . آن گه عاقبت مناظرهء ايشان آن بود كه همه را بدوزخ فرستند ، هم عابد را و هم معبود را ، چنان كه ميگويد جلّ جلاله
إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ
تا ترا معلوم گردد كه هر طاعت كه نه خدايراست امروز محالست و فردا و بال و نكالست .
قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
خبر ميدهد كه در هفت آسمان و زمين خداىست كه آفريدگار است و روزى گمار است ، و در آفريدن يكتا و در روزى « 3 » دادن بىهمتا ، مىآفريند بقدرت فراخ بىمعونت ، روزى ميدهد از خزينه فراخ بىمئونت .
خبر درست است از مصطفى ص
يدا اللَّه ملأى لا يغيضها نفقة سحاء الليل و النهار .
قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ
قدرت بر كمال ، قدرت آفريدگار است كه جهان را آفريننده است و آغاز كننده ، و آن گه گذشته را باز پس آرنده ، و كهنه را نو سازنده ، از نيست هست بيرون آرد و آن گه آن هست به نيست آرد ، هر چيزى را ضدّ وى تواند و هر كارى را عكس وى راند ، بند و گشاد و قطع و وصل و جبر و كسر همه تواند ، و سرّ آن داند ، سنّيى با قدريى مناظره كرد و هر يكى
هامش
( 1 ) و اتو ( الف )
( 2 ) ايها ( الف )
( 3 ) درّوزى ( الف )