كه با كام و نام بودند با خانهاى پر نقش و پرنگار بودند ، و بر پشت مركبهاى رهوار سوار بودند ، رداى تكبر بر دوش گرفته و فرعونوار نداى جبارى بر خويشتن زده ، چون شرع را مكابر شدند و از حقّ سر وازدند و نبوّت انبيا و آيات و معجزات همه بازى شمردند ، دمار از ايشان بر آوردند ، و تخت و كلاه ايشان نگونسار كردند ، و بساط كبر ايشان در نوشتند ، نه خود زنده نه نام و نشان ايشان در ديار و اقطار مانده ،
هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزاً
آرى سرانجام ظلم همين است ، و خبر مصطفى ص گواه اينست :
« لو كان الظلم بيتا فى الجنّة لسلط اللَّه عليه الخراب » .
قوله
ثُمَّ جَعَلْناكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ
ان اعتبرتم بهم نجوتم و ان لم تعتبروا احللنا بكم من العقوبة ما يعتبر بكم فان من لم يعتبر به من سبقه اعتبر به من لحقه و من لم يعتبر بما سمعه اعتبر به من تبعه .
3 - النوبة الاولى
( 10 / 27 - 22 )
قوله تعالى :
هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
در خشك و در دريا مىرواند شما را او آنست ،
حَتَّى إِذا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ
تا آن گه كه شما در كشتى باشيد هنگامى ،
وَ جَرَيْنَ بِهِمْ
و كشتى ميرود و ايشان در آن ،
بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ
ببادى خوش [ باندازهء صلاح كشتى نه عاصف و نه قاصف ] ،
وَ فَرِحُوا بِها
و ايشان به آن باد [ به اندازه ] شادان ،
جاءَتْها رِيحٌ عاصِفٌ
بان كشتى آيد ناگاه بادى كشتىشكن ،
وَ جاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ
و موج آيد ايشان را از هر سوى ،
وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ
و چنان دانند كه هلاك ايشان بود ،
دَعَوُا اللَّهَ
خداى را خوانند [ از دل ] ،
مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
دعا و عذر و بيم و اميد او را خالص كرده [ و از هر چه جزو نوميد گشته ] ،
لَئِنْ أَنْجَيْتَنا مِنْ هذِهِ
و گويند اگر باز رهانى ما را ازين بيم ،
لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
. ( 22 ) حقّا كه ما ترا از سپاس دارانيم و از نعمت شناسان .
فَلَمَّا أَنْجاهُمْ
چون باز رهاند ايشان را ،
إِذا هُمْ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ
چون در نگرى باز افزونى جستن و ستمكارى درگيرند در زمين ،
بِغَيْرِ الْحَقِّ
بناسزا