يارى از وى خواهيد ، و غمها را فرج آرنده و درها را گشاينده اوست ، و بر بلاء فرعون صبر كنيد تا روزى بسر آيد و دولت شما در رسد ، ماه وى در خسوف افتد ، و آفتاب عز شما از برج شرف شما بتابد .
عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَ يَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
- بر ذوق اهل معرفت عدوّ اينجا اشارت است بنفس امّاره كه مصطفى ( ص ) گفت :
« اعدى عدوّك نفسك الّتى بين جنبيك » ،
و زمين اشارت است بجوارح كه اصل آن خاك است و مرجع آن با خاك ، و
يَسْتَخْلِفَكُمْ
اشارت است بدل ، كه تا نفس نميرد دل زنده نگردد .
ميگويد : از لطف الهى و كرم بىنهايت گوش داريد ، كه شما را بر نفس امّاره نصرت دهد تا آن را مقهور كنيد ، و راه شهوت و هواء باطل بوى فرو بنديد . مصطبهء نفس خراب داريد ، و كعبهء دل آبادان نفس اسير گردد ، و دل بر جوارح امير شود . نفس در خود بميرد و دل به حق زنده شود . دشمن برود و دوست بنازد . هرگز كه ديد كه آشنا با بيگانه بسازد ؟ اين چنان است كه گويند : و اللَّه معطى المسئولات :
آمد بر من كارد كشيده بر من * گفتا كه درين شهر تو باشى يا من
ثم قال :
فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
- اى : كيف معرفتك بشكر ما انعم عليك ؟
وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ
- عقوبتشان رنگارنگ آمد ، كه مخالفتشان لونالون بود . عقوبت به قدر خيانت باشد و مؤاخذت باندازهء مخالفت . آن چندان بليّات و نكبات از آن آيات مفصّلات بر ظواهر ايشان گشادند ، و ايشان را در آن محنت و شدت بگردانيدند و صعبتر عقوبتى آن بود كه ديدهء باطن نداشتند تا دريافتندى كه از كه باز ماندهاند ؟ و چه گم كردهاند ؟
اندر همه عمر من شبى وقت بناز * آمد بر من خيال معشوقه فراز
برداشت نقاب مر مرا گفت بناز * بارى بنگر كه از كه ماندستى باز