قالَ إِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِآيَةٍ
فرعون گفت : اگر نشانى آوردهاى
فَأْتِ بِها إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
( 106 ) بيار آن نشان اگر از راستگويانى .
فَأَلْقى عَصاهُ
بيوكند « 1 » عصاى خويش
فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ
( 107 ) چون بديد ثعبانى گشته بود آشكارا .
وَ نَزَعَ يَدَهُ
و دست خود بيرون كشيد از زير بازوى خويش
فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ
كه « 2 » درنگرستند آن را ديدند سفيد « 3 » تا بنده نگرندگان را .
النوبة الثانية
قوله تعالى :
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ
- اينجا ضميرى محذوف است يعنى :
و ما ارسلنا فى قرية من نبى فكذبه اهلها ،
إِلَّا أَخَذْنا أَهْلَها بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ
- بأساء فقر است و ضراء گرسنگى ، و گفتهاند : بأساء زيان تن است و ضراء زيان مال ميگويد : هيچ پيغامبر نفرستاديم بشهرى كه مستكبران و گردن كشان آن شهرها پيغامبرا را دروغ زن گرفتند و اذى نمودند مگر كه آن مستكبران را بد ريشى و گرسنگى و قحط و بلا فرو گرفتيم ، به آن گرفتيم تا مگر در زارند و توبه كنند ، و به حق تن در دهند . نكردند توبه ، و تن در ندادند به حق ، پس ما باز گردانيديم آن بلا و شدت ، و بجاى درويشى توانگرى داديم ، و بجاى بلا تندرستى ، و بجاى محنت نعمت ، تا در آن نعمت بنازيدند و بيفزودند هم در مال و هم در فرزند . اينست كه گفت :
حَتَّى عَفَوْا
اى كثروا و كثرت اموالهم و اولادهم يقال : عفا شعره ، اى : كثر ، و منه
قوله صلى اللَّه عليه و سلم : « احفوا الشوارب و اعفوا اللّحى » .
پس ايشان را در آن نعمت بطر بگرفت و در طغيان بيفزودند و تمرد بيشتر نمودند . و از سر نادانى و غمرى گفتند :
قَدْ مَسَّ آباءَنَا الضَّرَّاءُ وَ السَّرَّاءُ
اى : قد أصاب آباءنا فى الدّهر هر مثل ما
هامش
( 1 ) - ج : بيفكند .
( 2 ) - « كه » در اين مورد بمعنى « چون » است .
( 3 ) - ج : سپيد .