النوبة الثالثة
قوله تعالى :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
الاية - گفتهاند كه : ايمان بر چهار قسم است : ايمانى كه در دنيا به كار آيد و در عقبى نه ، چون ايمان منافقان . ديگر ايمانى كه در عقبى به كار آيد و در دنيا نه ، چون ايمان سحرهء فرعون . سوم ايمانى كه نه در دنيا به كار آيد نه در عقبى ، چون ايمان فرعون در وقت معاينهء عذاب و هلاك .
چهارم ايمانى كه هم در دنيا به كار آيد هم در عقبى ، و آن ايمان موحدان است و مخلصان ، كه ايشان را خدمت است بر سنت ، و معرفت است بر مشاهدت ، و يادگار است در حقيقت .
در معاملت صدق بجاى آوردند ، و در عبادت سنت ، و در صحبت امانت . ايشاناند كه رب العالمين گفت :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
- ميگويد جل جلاله : ما مؤمنان را و نيك مردان را بار گران ننهيم ، و بهشت باقى و نعيم جاودانى از ايشان دريغ نداريم . هم در دنيا ايشان را بهشت عرفان است ، هم در عقبى ايشان را بهشت رضوان . امروز در حدائق مناجات و رياض ذكر مىنازند ، و فردا در حقائق مواصلات بر بساط مشاهدت مىآسايند .
پير طريقت گفت : الهى ! نسيمى دميد از باغ دوستى ، دل را فدا كرديم .
بويى يافتيم از خزينهء دوستى بپادشاهى بر سر عالم ندا كرديم . برقى تافت از مشرق حقيقت آب گل كم انگاشتيم . الهى ! هر شادى كه بى تو است اندوه آنست . هر منزل كه نه در راه تو است زندان است . هر دل كه نه در طلب تو است ويران است . يك نفس با تو به دو گيتى ارزان است . يك ديدار از آن تو به صد هزار جان رايگان است : صد جان نكند آنچه كند بوى وصالت .
وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ
- صفت جوانمردان طريقت و سالكان راه