تحريم بحيره و سائبه و وصيله است ، و گفتهاند : عام است در همهء معاصى ، و درين آيت اضمار است ، يعنى : و اذا فعلوا فاحشة عبادة فنهوا عنها ،
قالُوا وَجَدْنا عَلَيْها آباءَنا
- ميگويد : چون كارى زشت كنند ، و آن را از خود عبادتى شناسند ، و ايشان را از آن نهى كنند ، جواب دهند و گويند :
وَجَدْنا عَلَيْها آباءَنا
، ما پدران و اسلاف خود را برين يافتيم . چون ايشان را گويند : پدران شما اين از كجا گرفتند ؟ و از كجا برساختند ؟
جواب دهند كه :
اللَّهُ أَمَرَنا بِها
. رب العالمين گفت : يا محمّد ! بگوى :
إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ
. اللَّه به هيچ زشت و ناپسند نفرمايد . « فحشاء » و « فاحشه » آن زشتها است از فعل و از قول كه مروت را خراب كند ، و مرد را بد نام كند ، و ازينجاست كه بخيل را فاحش خواند ، از بهر آنكه بخل بهر زبان و در هر كيش و بنزديك هر قوم نكوهيده است و بخيل بدنام . و در خبر است از مصطفى ( ص ) :
« ان اللَّه يبغض الفاحش المتفحش البذى » .
اللَّه زشت دارد هر بخيل بدگوى از شرم تهى .
و در خبرست كه مردى بار خواست بدر حجرهء عائشه مادر مؤمنان . رسول خدا ( ص ) سه بار گفت : بد مرد كه اوست . آن گه گفت كه : وى را بار ده . چون بار داد ، وى را بنواخت ، و با وى سخنان خوش گفت . چون بيرون شد عائشه گفت : يا رسول اللَّه ! اين مرد را آن گفتى كه گفتى ، و چون درآمد با وى چنان كردى ! جواب داد رسول خدا ( ص ) :
« ان ابغض الناس الى اللَّه من يكرم اتقاء فحشه » .
بترينهء مردم « 1 » ، بنزديك اللَّه آن كس است كه مردمان او را نيكو دارند از بيم فحش زبان وى .
و بدان كه « فاحشه » در قرآن بر چهار وجه آيد : يكى بمعنى زنا است ، چنان كه در سورة النساء گفت :
وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ
، يعنى الزنا . همانست كه درين سورة اعراف گفت :
قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ
. بيك قول
هامش
( 1 ) - ج : مردمان .