خوردن بضرورت ديگر . خوردن بشهوت اهل غفلت راست بنعت بطالت و مدد قوت رب العزة ميگويد :
يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ
، و خوردن بضرورت اهل قناعت راست به حكم ضرورت بنعت قربت ، و تقويت نفس از بهر عبادت ، يقول اللَّه تعالى :
فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالًا طَيِّباً
، وراء اين هر دو حالت حالتى ديگر است در خوردن ، كه آن حال عارفان است ، و نشان رهروان ، چنان كه پير طريقت گفته : اهل المجاهدات و اصحاب الرياضات ، فطعامهم الخشن ، و لباسهم الخشن ، و الذى بلغ المعرفة لا يوافقه الّا كل لطيف ، و لا يستأنس الا بكل مليح . يقول اللَّه جل جلاله :
فَلْيَنْظُرْ أَيُّها أَزْكى طَعاماً فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ
.
أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ
- حيات معرفت ديگر است ، و حيات بشريت ديگر .
عالميان بحيات بشريت زندهاند ، و دوستان بحيات معرفت . حيات بشريت روزى بسر آيد كه دنيا به آخر رسد ، و اجل در رسد ،
إِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَلا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
، و حيات معرفت روا نباشد كه هرگز بسر آيد ، كه معرفت هرگز بنرسد ، روز بروز افزونتر و به حق نزديكتر ، يقول اللَّه تعالى :
فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً
.
جنيد يكى را مىشست از مريدان خويش . انگشت مستحبهء جنيد بگرفت ، و گفت : هذا ينقل من دار الى دار . دوستان او نميرند ، بلى از سرايشان و اسرايى « 1 » برند .
جنيد گفت : آرى ! ميدانم ، و چنين است ، اما انگشت ما رها بايد كرد ، تا ترا بشويم ، و سنت شريعت بجاى آرم . ابو عبد اللَّه خفيف گفت از بو الحسين مزين كه : در مكّه شدم .
شيخ بو يعقوب اقطع در حال رفتن بود . مرا گفتند كه : اگر در تو نگرد شهادت به روى عرضه كن . گفتا : مرا غرّ گرفتند ، كه من كودك بودم . بر بالين وى نشستم . در من نگرست . من گفتم : ايّها الشيخ ! تشهد أن لا إله الا اللَّه ؟ وى گفت : اياى تعنى ؟ بعزة من
هامش
( 1 ) باسرايى يعنى بسرايى .