در آن بود . آن يكى سبب قوام نفس بنده ، و اين يكى سبب ثبات ايمان بنده ، و هر دو را خود پروراننده و روزى رساننده . دل را مىپرورد بمشاهدهء خود ، نفس را مىپرورد بنعمت خود ، و آن گه آن نفس مركب اين دل ساخته ، تا در ميدان عبادت بر وى سوارى كند ، و منازل طاعات بوى باز برد ، تا به مقصد
« وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى »
رسد . اينست روز پيروزى و سعادت بىنهايت و دولت بيكران ، كه بنده را بر آمد رايگان ، ريحان افتخار از خار افتقار بر دميده ، و صبح شادى از مطلع آزادى برآمده .
فالِقُ الْإِصْباحِ وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً
- اگر بصبح كون اقطار عالم روشن كرد چه عجب ، گر بصبح معرفت اسرار دل روشن كند « 1 » . يكى از پيران طريقت گفته كه : «
فالِقُ الْإِصْباحِ »
اى فالق القلوب بشرح انوار الغيوب ، و منور الاسرار بذكر الاخيار و روح الاخبار .
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
- ستارگان سعادت و اختران آسمان ملّت بحقيقت ياران رسولاند . مصطفى ( ص ) گفت :
« اصحابى كالنجوم بأيّهم اقتديتم اهتديتم » ،
اركان خلائقاند و برهان حقائق . عنوان رضاء حقاند و ملوك مقعد صدق . ائمهء اهل سعادتاند و انصار نبوت و رسالت ، و مستوجب ترحّم امت .
بهر كدام كه اقتدا كنى اقتداء درست ، و از هر يكى كه دين گيرى دين تمام ، راه ايشان راه هدى ، و كلمهء ايشان كلمهء تقوى ، و مطلوب ايشان فردوس اعلى ، و مقصود ايشان ديدار و رضاء مولى :
« مثل اصحابى مثل النجوم من اقتدى بشيء منها اهتدى » .
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ
- از روى اشارت ميگويد : شما را بيافريدم از آدم ، آن نفس يگانه ، كه در آفريدگان كس را ندادم آن دولت كه وى را دادم ، و آن منزلت و رتبت كه وى را نهادم . خود را جلّ جلاله
« أَحْسَنُ الْخالِقِينَ »
گفت ،
هامش
( 1 ) - نسخهء ج : گرداند .