و بروايتى ديگر از ابن عباس آيت مكى است ، و در شأن مشركان قريش فرو آمد ، كه قدرت اللَّه را منكر بودند ، و معجزات را رد كردند ، و به اين قول معنى «
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ »
اى : و ما آمنوا انّ اللَّه على كل شيء قدير . عظمت اللَّه نشناختند ، و جلال و بزرگوارى وى ندانستند ايشان كه معجزات را ردّ كردند ، و قدرت اللَّه از آن قاصر شناختند . محمد بن الكعب القرظى گفت : «
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ »
لم يدروا كيف اللَّه .
قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى
- اى محمد ! تو آن جهودان را كه تنزيل ما را مىجحد آرند ، جواب ده : «
مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ »
؟ آن كيست كه تورات كه موسى آورد فرو فرستاد . «
نُوراً »
اى ضياء «
وَ هُدىً لِلنَّاسِ »
بيانا لبنى اسرائيل .
آن تورات كه روشنايى دلهاست ، و راه نمونى بنى اسرائيل «
تَجْعَلُونَهُ قَراطِيسَ »
اى تكتبونها فى دفاتر مقطعة حتى لا تكون مجموعة ، لتخفوا منها ما شئتم ، و لا يشعر بها العوام ، فذلك قوله : «
تُبْدُونَها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً »
- ميگويد تورات را در دفترها و قطعها پركنده مىنويسيد ، تا آنچه خود خواهيد از آن پنهان كنيد ، چنان كه آيت رجم و صفت و نعت محمد ( ص ) پنهان كردند ، مكّى و ابو عمر « و يجعلونه قراطيس يبدونها و يخفون » هر سه بياء خوانند اخبار از غائب ، چنانست كه رب العزة مصطفى را صلى اللَّه عليه و سلم خبر مىكند از ايشان كه عظمت اللَّه نشناختند ، و بر خدا دليرى كردند ، كه كتاب را منكر شدند ، و آن گه در تورات تحريف آوردند ، كه لختى از آن بپوشيدند .
باقى بتاء خوانند بر مخاطبه ، چنان كه مصطفى ( ص ) با ايشان اين ميگويد بفرمان خدا :
« و علّمتم يا معشر اليهود على لسان محمّد
ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لا آباؤُكُمْ
فى التّوراة ، فضيّعتموه و لم تنفعوا به . «
قُلِ اللَّهُ »
- يا محمّد ! چون ايشان را پرسى كه «
مَنْ