است از دو وجه : يكى آنكه اينجا صيد بر ميخواهد نه صيد بحر ، و ديگر وجه آنكه صيد است در حال احرام نه در حال احلال .
تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ
- آن صيد كه دستهاى شما به آن رسد از خايهء مرغ يا بچه كه از آشيانه برنخاسته ،
وَ رِماحُكُمْ
يا به آن رسد نيزههاى شما ، و بر قياس نيزه تير و سنگ و كمند و جز از آن از اين كبار صيد چون خرگور و گاو دشتى و شتر مرغ و امثال آن . مىگويد : شما را بخواهد آزمود ، يعنى كه شما را بر آن قادر خواهد كرد ، و آن پيش شما خواهد آورد ، و فائدة البلوى اظهار المطيع من العاصى ، و الا فلا حاجة له الى البلوى . و اين در سال حديبيه بود كه رسول خدا را از مكه باز داشتند ، و هم آنجا قربان كرد صد تا اشتر ، چنان كه در قصهء حديبيه است ، و مرغان و وحش بيابان فراوان روى بايشان نهادند ، و از آن همى خوردند ، و با رحال ايشان همى درآميختند ، و ايشان هم در حرم بودند و هم در احرام .
لِيَعْلَمَ اللَّهُ
- اى ليرى اللَّه ، لانه قد علمه ،
مَنْ يَخافُهُ بِالْغَيْبِ
اى يخاف اللَّه الذى لم يره فلا يتناول الصّيد و هو محرم ،
فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ
اى من اخذ الصيد عمدا بعد النهى و هو محرم ،
فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ
يضرب ضربا وجيعا ، و يسلب ثيابه ، و يغرم الجزاء ، و حكم ذلك الى الامام فهذا العذاب الاليم .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
- اين آيت در شأن ابو اليسر فرو آمد ، نام وى عمرو بن مالك الانصارى ، در سال حديبيه محرم بود احرام بعمره گرفته ، بخر گورى رسيد ، او را طعنهاى زد بيفكند ، و بكشت . اين آيت فرو آمد :
لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ
. رب العالمين در اين آيت حرام كرد بر محرم كه احرام به حج گرفته باشد يا بعمره كه صيد برّ گيرد و كشد يا تعرّض آن كند به هيچ وجه .
و بدان كه صيد دو است : يكى صيد بحر ، ديگر صيد بر . هر چه صيد بحر است خوردن آن همه حلال است ، و گرفتن آن محرم را رواست ، و آنچه صيد برّ است ، آنچه