است از جهت خبر رسول ، و ذلك
قوله ( ص ) : « ان من العنب خمرا ، و ان من التمر خمرا ، و ان من العسل خمرا ، و ان من البر خمرا ، و ان من الشعير خمرا » ،
و
قال : « كل مسكر خمر ، و كل خمر حرام » .
مصطفى ( ص ) نام خمر برين چيزها افكند ، و چون همه خمر است همه در تحت اين آيت شود كه :
إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ
، شرح دادن اين مسأله درين موضع بيش از اين احتمال نكند ، و در سورة البقره مستوفى گفتهايم .
ميسر قمار است ، و اصله من اليسار ، و قيل مشتق من اليسر و هو السعة و الامكان ، يقال : رجل يسر و قوم ايسار يتسعون فيتقامرون ، و ميسر عرب آن بود كه در جاهليت مردى فرا پيش آمدى و گفتى : اين اصحاب الجزور ؟ پس نفرى فراهم آمدندى ، و شترى خريدندى ، و هر يكى را در آن نصيبى كردندى ، پس قرعه بزدندى ، هر كس كه سهم وى بيرون آمدى از بهاى آن اشتر برى گشتى ، و نصيب وى در گوشت بماندى ، هم چنان قرعه مى زدندى تا يك كس بماندى و بهاى شتر جمله بر آن كس لازم بودى ، و او را در آن شتر نصيب گوشت نبودى ، و آن گه گوشت شتر بر آن قوم بسويت قسمت كردندى . اين بود قمار عرب ، كه رب العزة درين آيت حرام كرد . و قال ابن عباس : الميسر القمار حتى لعب الصبيان بالكعاب و الجوز . و سئل القاسم بن محمد عن الشطرنج ا هو ميسر ؟ و عن النرد أ هو ميسر ؟ فقال : كل ما صدّ عن ذكر اللَّه و عن الصلاة فهو ميسر . و تفسير انصاب و ازلام در اول سورة بشرح گفتيم .
رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ
- رجس نامى است چيزى را كه نجس و قذر بود ، و از شرع دور ، ساخته و آراستهء شيطان بر بنى آدم . رب العالمين گفت :
فَاجْتَنِبُوهُ
اين همه ساخته و برآراستهء شيطان است و هلاك دين شما ، از آن بپرهيزيد و حذر كنيد تا رستگار شويد .