محمّد ( ص )
وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِ
من القرآن
مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ
يعنى مشركى قريش ،
وَ لكِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ
يعنى من اليهود
فاسِقُونَ
.
لَتَجِدَنَّ
يا محمّد
أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ
- اين جهودان قريظه و نضير و فدك و خيبراند ، و ديگر جهودان بايشان ملحقاند كه راه ايشان رفتند و اقتدا به عمل ايشان كردند . ميگويد : هيچ كس را با مؤمنان آن عداوت نيست كه جهودان را « 1 » . و از اينجاست كه مصطفى ( ص ) گفت :
« ما خلا يهوديان بمسلم الا همّا بقتله .
«
وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا »
- مشركان مكهاند ، و ديگر مشركان عرب كه بر منهاج و سنت ايشان رفتند ، و اقتدا به عمل ايشان كردند .
وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى
- اين همه ترسايان را ميگويد ، كه بعضى را ميگويد كه برسول خدا ايمان آوردند و با جعفر بن ابى طالب از زمين حبشه و شام بر رسول خدا آمدند . و قصّه آنست كه در بدايت اسلام كه اسلام هنوز قوى نگشته بود ، و مسلمانان اندك بودند ، و با كافران مىبرنيامدند ، و كافران قصد مسلمانان ميكردند ، و ايشان را در فتنه مىافكندند ، رسول خدا قومى را فرمود تا هجرت كردند به زمين حبشه ، و گفت :
« ان بها ملكا صالحا لا يظلم و لا يظلم عنده احد ، فاخرجوا اليه حتّى يجعل اللَّه للمسلمين فرجا » .
نجاشى نامى است ملوك ايشان را همچون كسرى و قيصر ملوك عجم و روم را ، پس يازده مرد برفتند و چهار زن يكى عثمان عفان و اهل وى ، رقيه بنت رسول اللَّه ، و الزبير بن العوام و عبد اللَّه بن مسعود ، و عبد الرحمن بن عوف و ابو حذيفة بن عتبه و اهل وى سهلة بنت سهيل بن عمرو و مصعب بن عمير و ابو سلمة بن عبد الاسد و اهل وى ام سلمة بنت ابى اميّه ، و عثمان بن مظعون ، و عامر بن ربيعه و اهل وى ليلى بنت ابى حثمه ، و حاطب بن
هامش
( 1 ) - نسخهء ج : جهودان .