مؤمن در پرتو آن در تمام زمينههاى زندگى پيش مىرود و بر اساس آن حركت مىكند .
«
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ
- و آنان كه كفر ورزيدند و آيات ما را تكذيب كردند ، آنان اصحاب و ملازمان دوزخاند . » در دنيا دوزخىاند ، از آن رو كه رسالتى را كه شامل نظم و روشهاى مربوط به ابعاد زندگى سعادتبخش است تكذيب كردند در حالى كه نظامهايى فاسد را كه نتيجهاى جز ويرانى و انحطاط و رنج ندارد برگزيدند ، و در آخرت ، از آن رو دوزخىاند كه راهى برگزيدند كه آنان را به آتش رهنمون مىشود .
[ 20 ] و از آنجا كه دنيا دوستى اساس هر خطايى است ، موضع خطا كار در برابر دنيا خشوع و سرسپردگى دل را از انسان سلب مىكند و او را به نافرمانى و فسوق مىكشاند ، ولى دنيا در عين حال كشتگاه آخرت و فرصتى است كه آدمى در آن آيندهء ابدى خود معيّن مىكند ، پس بايد نسبت بدان موضعى درست بگيرد ، و اين مطلبى است كه بقيهء آيات اين درس بدان مىپردازند و ما را به حقيقت دنيا ، و رسالت انسان در آن ، و موضع مؤمن نسبت بدان آگاه مىسازند .
اوّلا : حقيقت دنيا چيست ؟
بشريت در پاسخگويى به اين پرسش حسّاس كه فرد فرد / 73 ما را به مذاهبى چند گرايش داده ، اختلاف نظر دارد : ايدهآليستها بر آناند كه دنيا واقعيّت ندارد و جز خيالى بيش نيست ، متصوّفان بر آنند كه دنيا شرّ محض است و براستى كالبد زندان روح است ، و به دنبال آن گويند وظيفهء انسان در زندگى كوشش خستگى - ناپذير و پيگير براى ساختن و پرورش روان به حساب كالبد و جسم است ، و براى اين منظور ناگزير بايد دنيا را خوار و حقير شمرد و از آنچه در آن است پرهيز كرد ، زيرا خواهشهاى نفس را كه از نيازمنديهاى جسم برخاسته است تغذيه مىكند ، چيزى كه روان را به فرود آمدن و انحطاط مىكشاند و از بالا رفتن در افقهاى ملكوت معنوى ، يا رسيدن به خرسندى و رضوان خدا و بهشت بازمىدارد ، مادّه گرايان ( يا