هر امّتى كه از رهبر خود پيروى كند ، و به ارزشهاى حق پايبند باشد و در ميانشان الفت و دوستى و برادرى برقرار باشد ، بر اقدامات تفرقهافكنى پيروز مىشود . و پروردگار ما اين موضعگيرى شكوهمند را به عنوان كرامت و بزرگوارى انصار ثبت و مسجّل كرده تا نمونهاى باشد بر آنچه اسلام با نفوس مىكند و به بشريت ، نسلى پس از نسلى ، و طبيعة به امّت اسلام ، راز پيروزيهايش را در تاريخ و راه آن را توضيح دهد ، و بيان كند كه نخستين پيشاهنگان مخلص آن روز جهان را با اين روح ايمانى و الا رهبرى كردند . پس خداى عزّ و جلّ گفت :
«
وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ
و كسانى كه پيش از آمدن مهاجران در ديار خود فرود آمده بودهاند و ايمان آوردهاند . » يعنى نسلهاى مؤمن پيش از انصار ، و گفتهاند : معنى اين آيه چنين است :
در آن ديار فرود آمده و ايمان خالصانه ورزيده بودند ، يا ايمان را به عنوان وطن و زادگاه خود گرفته بودند ، و مثل آنان مثل سلمان است كه چون از او دربارهء نسبش پرسيدند ، / 242 گفت : من پسر اسلامم . سپس از يكديگر پرسيدند : چگونه پروردگار ما گفت : كه آنان پيش از مهاجران ايمان آوردهاند ، آيا مگر نه اين كه مهاجران در ايمان آوردن بر آنان پيشى دارند ؟ و جمعى پاسخ دادند : چرا ، ولى بيگمان بعضى از ايشان بر آنان پيشى گرفتهاند و ديگران هم به ايشان پيوسته و ملحق شدهاند ، پس كلمهء «
مِنْ قَبْلِهِمْ
پيش از ايشان » مخصوص به ايمان است .
به نظر من چنين مىرسد كه بدين معنى است كه تبوّؤا دار الايمان آنان در سراى ايمان فرود آمدند و جا گرفتند ، پس معنى « الدار سراى » تقارن است ، چنان كه گوييم : ركبت البحر و الريح الهائجة به دريا ( به كشتى ) برنشستم و باد توفنده ، يعنى مقارن بود با توفندگى باد .
در ادبيات اسلامى تعبير به دار الإسلام شهرت يافته و شايد از همين آيه الهام گرفته شده است .
در حديث از امام صادق ( عليه السلام ) آمده : « ايمان ، بعضى از بعض ديگر