علاوه بر اين اهرمن ( يا هر چيز ديگريكه فرض شود ) اگر ممكن باشد خودش مخلوق و محتاج بوده استقلالى در ذات ، و صفات ، و اعمال خود ندارد ، و اگر فرض وجوب آن را كنيم دلائل توحيد آن را باطل ميسازد
( ج ) توحيد در عبوديّت
كفّار قريش بتوحيد خالق معتقد بودند قرآن ميگويد اگر از آنها بپرسى آسمانها و زمين را كى آفريده ؟ مسلما ميگويند خدا آفريده ، ولى آنها در مقام پرستش ، خدايان زيادى داشتند كه آنها را مىپرستيدند و قرآن شرك در عبادت را حرام قرار داده و فقط پرستش خداوند تبارك و تعالى را جائز و واجب دانسته حتّى اگر كسى پيغمبرى را بپرستد شرك خواهد بود و حكم اسلام بر او جارى نخواهد شد .
( د ) توحيد در صفات
بعقيدهى علماى اماميه بپيروى از شواهد عقلى و نصوص ائمّهى اهل البيت و به عقيدهى فلاسفه صفات ذاتيهى خداوند از قبيل علم و قدرت و حيات عين ذات اوست ، علم او عين قدرت و قدرت او عين حيات و حيات او عين علم او است و تنها اختلاف و كثرت در مفاهيم اين صفات است نه در مصداق آنها . .
به تعبير روشنتر ، ذات واجب الوجود ذاتيست كه عين علم و قدرت و حيات است ، ولى دانشمندان اهل سنّت « 1 » معتقدند كه
هامش
( 1 ) از حاشيه 112 كه مربوط به اين مقام است نبايد غفلت شود .