ما سابقا دانستيم كه نقص در ذات واجب الوجود محال است ، و واجب موجودى است كه حتما بايد كامل باشد و اگر ذات هر كدام كمال باشد لازم مىآيد هر يكى ازين دو واجب فاقد كمالى باشد كه ذات ديگرى حائز آن كمال است ، زيرا فرض ما درين صورت تباين ذاتى دو واجب است ( دقّت شود ) .
فرض سوم مستلزم تركيب است ، زيرا هر كدام از دو واجب مركّب از ما به الاشتراك و ما به الامتياز مىشود و تركب از خواص امكان است و با وجوب سازشى ندارد ، وقتى صور سهگانه باطل شد فرض دوئيت واجب الوجود نيز باطل شده ، توحيد مطلوب محرز ميگردد .
خواننده گرامى اگر در فلسفه مطالعات عميقى داشته باشد ازين برهان حسن استقبال مىكند ، زيرا شبههى معروف اين كمونه ، روى اين بيان مجالى براى ورود خود پيدا نمىكند ، تا آنكه نيازى بجواب آن احساس شود ، و شبههى اين كمونه شبههاى بود ، كه زمان هاى زياد اذهان فلاسفه و دانشمندان معقول را به خود جلب كرده بود .
« ب » نفى شركت در خالقيّت .
خداوند همانطوريكه در مرتبهى وجود ذاتى خود شريك و انبازى ندارد ، در مقام خالقيّت خود نيز شريكى ندارد ، كائنات تماما مستند بارادهى حضرت خداوندى خودش مىباشد و اين موضوع در قرآن مجيد مكررا بطور وضوح بيان گرديده .
اگر مسلمانى عقيده كند در سازمان خلقت و دستگاه آفرينش بعضى از بندگان خداوند هرچند از اولياء و اصفياء بلكه از انبياء ( ع )
متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى) — صفحة 149
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٤٩