اكثريت مردم مؤمن به خدا و عامل به دين او و مطيع رسولان او نبودهاند « 1 »
بنا براين بايد در مورد آيات سه گانه ، اول اين بحث گفت نصرت الهى انبياء در انجام وظيفه و ابلاغ دين ، در محدودهى اتمام حجت بوده ، نه تا هدايت يافتن اكثريت امتهاى إنسانى و بايد اقرار كنيم كه عبادت علت ثانوى خلقت إنسان است نه سبب منحصر بفرد ، تا - نعوذ بالله - ايراد متوجه حكمت خداوند شود .
من كسى از علما را نديدهام كه عبادت و طاعت خدا را سبب رئيسى خلقت نگفته باشند و آن را سبب دومى معرفى كردهباشند ؛ ولى بايد چنين گفت در پايان شكى در غالب بودن جند الله نيست ؛ ولى ماموريت لشكر مختلف النوع خدا نيز تابع ارادهى خداوند است و همانند رسالت انبياء محدود است و شواهد آن مكرراً در قرآن ذكر شده است و در كل ، سنّتهاى الهى ، بين خود در جهان ماده و تزاحم كسر و انكسار دارند .
« إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ »
( غافر : 51 ) ؛ ما به يارى رسولان و مؤمنان در زندگانى حاضر ( و در قيامت ) روزى كه شاهدانى به حق قيام كنند ، مىرسيم و نيز فرموده است :
« وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ »
( الحج : 40 ) ؛ نصرت الهى در اين جهان و آن جهان قطعى است و نصرت آن جهانى مطابق استحقاق و تأثير شفاعت و رحمت حق است كه ما از تفصيل آنها به كلى بىخبريم ؛ ولى نصرت رسولان و مؤمنين و در زندگانى حاضر با در نظر داشت آنچه كه در بالا گفتيم بايد هماهنگ باشد و گرنه مىدانيم كه مؤمنين در زندگانى دنيا مغلوب و مقهور هستند ؛ جملهى مشهورى است از امام حسن مجتبى ( ع ) كه سند ندارد و دركتاب وافى و وسايل الشيعه ذكر شده كه : دنيا « زندان مؤمن و بهشت كافر است . »
هامش
( 1 ) . - ايمان يك صد و چند هزار به خدا پس از مراجعه حضرت يونس به سوى آنان كه در آيهى 147 اين سوره ( صافات ) ذكر شده يك استثنايى در امتها مىباشد .